چالش‌های اخلاقی مراقبت‌های پایان زندگی و بیماری در مراحل انتهایی؛ یک مطالعه‌ی مروری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه حقوق، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 متخصص پزشکی اجتماعی، مرکز تحقیقات پیش‌گیری سرطان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار، مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22122/jims.v38i584.12937
چکیده

مقدمه: مراقبت‌های پایان زندگی (End of life یا EOL) و مراقبت بیماران مراحل انتهایی (End stage یا ED) به طور معمول در محیطی آکنده از انواع چالش‌های احساسی و اخلاقی ارایه می‌شود که شناخت آن‌ها، می‌تواند در بهبود کیفیت این خدمات مؤثر باشد.روش‌ها: در این مطالعه‌ی مروری روایتی، برخی از ابعاد مراقبت‌های پایان زندگی شامل تشخیص زمان مرگ یا تشخیص مرحله‌ی انتهایی بودن بیماری، اتونومی بیمار، استفاده از درمان‌های طولانی کننده‌ی حیات و مساعدت در مرگ بیماران با جستجوی هدفمند در 8 بانک اطلاعاتی و مرور 40 منبع از منظر اخلاقی مورد واکاوی قرار گرفت.یافته‌ها: در تشخیص نزدیکی زمان مرگ یا مرحله‌ی انتهایی بیماری، عدم قطعیت یک اصل است. اتونومی در پایان زندگی محدودیت دارد و سایر اصول اخلاقی مانند سودرسانی و عدالت، مهم‌تر از آن به نظر می‌رسد. شروع نکردن درمان‌های طولانی کننده‌ی ‌حیات، به خصوص در کشور ما پذیرش اخلاقی و دینی بیشتری از قطع آن دارد. شیوه‌ی برخورد با انواع مرگ مساعدت شده‌ی پزشکی در جوامع مختلف جهان، متفاوت است و جهت پذیرش یا نفی اخلاقی آن، توجیهات متنوعی ارایه شده است.نتیجه‌گیری: مسایل اخلاقی در EOL، ماهیت پیچیده‌ای دارد و با نگرش‌های فردی، عقاید مذهبی و شرایط اجتماعی فرد عجین شده است. ارتباط صحیح درمانگران با بیمار و بستگان او، مهم‌ترین عامل در پیش‌گیری و رفع چالش‌های EOL می‌باشد.