ارتباط وضعیت تغذیه با شاخص مقاومت به انسولین در سه ماههی اول بارداری
نویسندگان
1 دکتری تخصصی پژوهشی، مرکز تحقیقات رشد و نمو کودکان، پژوهشکدهی پیشگیری اولیه از بیماریهای غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار، مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی و گروه تغذیه، دانشکدهی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران
3 دانشیار، گروه مامایی وبیماریهای زنان، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
4 استاد، گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکدهی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
5 استادیار، گروه پرستاری، مرکز تحقیقات توسعهی علوم پرستاری و مامایی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران
6 استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکدهی بهداشت و مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران
7 استاد، گروه بهداشت، دانشگاه آزاد فیروزآباد، واحد فیروزآباد، فیروزآباد، ایران
doi
10.22122/jims.v38i584.12628چکیده
مقدمه: مقاومت به انسولین پیشرونده، به طور فیزیولوژیک در حاملگی دیده میشود که در مواردی به دیابت بارداری منجر میشود. با توجه به ارتباط وزن و مقاومت به انسولین، مطالعهی حاضر با هدف بررسی ارتباط وضعیت تغذیه با شاخص مقاومت به انسولین در سه ماههی اول بارداری، از جنبهی پیشگیری، انجام شد.روشها: مطالعهی توصیفی- تحلیلی- مقطعی حاضر، بر روی 138 مادر باردار نخستزا با حاملگی تکقلو و سالم انجام شد. مشخصات فردی با استفاده از پرسشنامهی محقق ساخته جمعآوری گردید. در هفتههای 10-6، فعالیت فیزیکی با استفاده از پرسشنامهی ویژهی اندازهگیری فعالیت فیزیکی در بارداری و مواد مغذی دریافتی با استفاده از یادآمد 24 ساعتهی خوراک در سه روز متوالی، تعیین گردید. در همین زمان، قند و انسولین ناشتا تعیین و مقاومت به انسولین محاسبه شد.یافتهها: جذر شاخص مقاومت به انسولین سه ماههی اول بارداری، با درآمد خانوار، فعالیت شغلی، میانگین شاخص تودهی بدنی قبل از بارداری، وزن و فعالیت فیزیکی مادر در هفتههای 10-6، ارتباط معنیداری داشت، اما پس از تعدیل اثر متغیرهای مرتبط، درآمد خانوار و وزن با مقاومت به انسولین ارتباط معنیداری داشتند و فعالیت شغلی نیز تمایل به معنیدار شدن داشت. همچنین، ویتامین D، اسید لینولنیک، بتاکاروتن، ویتامین E و کربوهیدرات دریافتی با شاخص مقاومت به انسولین ارتباط معنیداری داشتند و پس از تعدیل اثر متغیرهای مرتبط، فقط ویتامین E دریافتی، ارتباط مستقیم و گلوکز و مالتوز دریافتی، ارتباط معکوس معنیداری با شاخص پیشگفته داشتند.نتیجهگیری: ارتباط معنیدار درآمد خانوار و وزن مادر در سه ماههی اول با شاخص مقاومت به انسولین برای کنترل مقاومت به انسولین که رکن اصلی دیابت بارداری است، کاربرد دارد. ارتباط مستقیم ویتامین E و ارتباط معکوس معنیدار گلوکز و مالتوز دریافتی با مقاومت به انسولین، ممکن است راهنمایی برای کسب نتایج جدید باشد. پیشنهاد میگردد که ارتباط فعالیت شغلی با مقاومت به انسولین، مورد بررسی بیشتری واقع شود.
