مقایسه‌ی خصوصیات مورفومتری طاقدیس‌ها و کاربرد آن در اکتشاف نفت در زاگرس چین‌خورده

doi
10.22111/gdij.2014.1704
چکیده

طاقدیس‌های ماله‌کوه در استان لرستان و نواکوه در استان کرمانشاه بخشی از زون ساختمانی زاگرس چین‌خورده محسوب می‌شوند. هدف این‌تحقیق بررسی مورفومتری طاقدیس نفتی ماله‌کوه و مقایسه‌‌ی آن با مورفومتری طاقدیس بدون نفت نواکوه و ارزیابی کاربرد این مطالعات در اکتشاف منابع نفتی می‌باشد. براساس تصاویر ماهواره­ای و مطالعات میدانی، ویژگی‌های مورفومتریکی طاقدیس‌ها استخراج شد. در این تحقیق شاخص‌های مورفومتریک طاقدیس‌ها مانند تقارن چین­خوردگی (FSI)، سینوسیته جبهه طاقدیس (FFS)، خط‌الرأس طاقدیس (AD)، نسبت جهت (AR)، نسبت انشعابات (Rb)، فرکانس زهکشی (Fs)،تراکم زهکشی (Dd) و سطوح مثلثی شکل بررسی گردید. نتیجه‌ی این تحقیق نشان می‌دهد که مقدار بالای شاخص‌های FFS، AD، Ar و مقدار کم شاخص‌های Rb، Dd، و Fsو همچنین وجود سطوح مثلثی بزرگ در طاقدیس نواکوه، نشانگر قدمت، فشردگی و فرسایش بیشتر آن و بنابراین فرار نفت از طاقدیس مذکور است. از طرف دیگر، در طاقدیس نفتی  ماله‌کوه، سطوح مثلثی کوچکتر هستند و مقدار شاخص‌های FFS، AD، Ar  پایین و مقدار شاخص‌های Rb، Dd، و Fs در آن بالا می‌باشد که این موضوع بیانگر جوان‌تر بودن، فرسایش کمتر و بنابراین حفظ شدن منابع نفتی آن است. نتیجه‌ی این بررسی نشان می‌دهد که تکامل و فشردگی طاقدیس نواکوه باعث جابه‌جایی سطح خنثی به سمت پایین و به موجب آن اتصال شکستگی‌های فشاری و کششی شده و بنابراین به مهاجرت و فرار نفت طاقدیس نواکوه منجر شده است. در مجموع تحقیق حاضر نشان می‌دهد که پارامترهای مورفومتریک مذکور دارای کارایی مناسبی جهت تفکیک طاقدیس‌های دارای نفت و غیر نفتی هستند.