بررسی تغییرات مکانی برخی از خصوصیات خاک در ‏دشت ارومیه

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشی، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری

2 استاد دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران

3 استادیار پژوهشی، موسسه تحقیقات خاک و آب

4 استادیار پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذزبایجان غربی

doi
چکیده

مدیریت و برنامه‌ریزی مناسب خاک به­منظور بهره‌برداری مناسب از آن امری لازم بوده، در این رابطه پراکنش مکانی ویژگی‌های خاک از اهمیت زیادی برخوردار است. اصولاً بررسی های مکانی به­وسیله روش‌های زمین آماری شامل تخمین‌گر‌های آماری غیر پارامتری نظیر روش‌های TPSS‌، میانگین متحرک وزنی و یا روش‌های پارامتری زمین آماری نظیر کریجینگ و کوکریجینگ صورت می‌گیرد. این تحقیق با هدف بررسی ساختار مکانی برخی خصوصیات خاک شامل درصد آهک و شن و رطوبت اشباع خاک که در حاصلخیزی خاک موثر هستند، در بخش جنوبی دشت ارومیه به مساحت 36690 هکتار در شهرستان ارومیه استان آذربایجان‌غربی به انجام رسیده است. فاصله نیمرخ‌های خاکی مورد مطالعه بین 1300 تا 4700 متر بود. برای برآورد خصوصیات خاکی مذکور در نقاط نمونه‌برداری نشده، از روش‌های کریجینک،‌ میانگین متحرک وزنی و کوکریجینگ در محیط GIS استفاده شده است. برای مقایسه کارآیی تخمین‌گرهای مکانی و انتخاب روش مناسب میان­یابی، روش ارزیابی متقابل و متغیرهای آماری MAE و MBE به­کار­گرفته شده است. پس از انتخاب روش مناسب میان­یابی برای برآورد خصوصیلت خاکی مورد بررسی‌، نقشه‌های پراکنش مکانی آن­ها تهیه شد. براساس تعداد و حدود تغییرات داده‌ها، از قانون استورجس برای تعریف تعداد و فاصله طبقات در تهیه و طبقه‌بندی نقشه‌های مربوطه استفاده شده است. نتایج به دست آمده حاکی از این است که روش کریجینگ با ضریب همبستگی حداقل 0.83 و درصد خطای 3.98، برای برآورد مقادیر در نقاط فاقد داده‌های خاکی از دقت قابل قبولی برخوردار است.