فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی‌ از روش‌های‌ معمول‌ کنترل‌ فرسایش کناری‌ رودخانه‌ها استفاده‌ از آب‌شکن‌ است که‌ در صورت طراحی‌ و اجرای‌ صحیح، علاوه ‌بر کنترل‌ فرسایش کناری، منجر به‌ بازیابی‌ و احیای‌ اراضی‌ با ارزش حاشیه‌ رودخانه‌ها می‌شود. از آن­جا که‌ سؤالات و ابهاماتی‌ در مورد تعیین‌ طول‌، فاصله‌ و شکل‌ دماغه‌ آب‌شکن‌های‌ توری‌سنگی‌ مطرح‌ بوده‌، این‌ تحقیق‌ با هدف‌ بررسی تأثیر طول‌، فاصله‌ و شکل‌ آب‌شکن‌های‌ توری‌سنگی‌، به­صورت آزمایشگاهی‌ انجام‌ شده‌ است. این‌ تحقیق‌ در فلوم‌ آزمایشگاهی‌ با بستر متحرک‌ با طول‌ 17 متر، عرض 1.5 متر و عمق‌ 0.8 متر انجام‌ شده‌ است. آب‌شکن‌های‌ مورد استفاده‌ در آزمایش‌ها از جنس سنگ‌ و تورسیمی‌ (توری‌سنگ‌) بوده، از نوع‌ سرسپری ‌T)شکل‌) غیرمستغرق‌ و عمود بر دیواره‌ فلوم‌ ساخته ‌شده‌اند. به­‌منظور بررسی‌ آب‌شستگی‌ دماغه‌ آب‌شکن‌ها از دو طول آب‌شکن 15 و 22.5 سانتی­متر (20 درصد و 30 درصد تنگ‌ شدگی‌ کانال‌) و چهار فاصله آب‌شکن (چهار نسبت 2، 3، 4 و 5، فاصله‌ به‌ طول ‌آب‌شکن‌ها) در بستری‌ با مصالح‌ و شیب ثابت و سه‌ مقدار دبی (30، 35 و40 لیتر بر ثانیه)‌ مورد آزمایش قرار گرفته‌ است. با توجه‌ به‌ نتایج‌ به‌دست­آمده‌ از تحلیل‌ آزمایش‌ها برای‌ آب‌شکن‌های‌ سرسپری‌ رابطه بدون بعد برای برآورد حداکثر عمق آب‌شستگی دماغه آب‌شکن‌های توری‌سنگی ‌که به صورت سری ساخته می‌شوند، استخراج و توصیه‌ شده‌ است. مقایسه مقادیر محاسبه‌ای از این رابطه با مقادیر مشاهده‌ای نشان داده است که تفاوت‌ها در محدوده 25± درصد خطا قرار دارند. مقایسه نتایج روابط ارائه شده به­وسیله سایر محققین با مقادیر مشاهده‌ای در این تحقیق نشان داده است حداکثر عمق آب‌شستگی در آب‌شکن‌های توری‌سنگی کم­تر از آب‌شکن‌های صلب است.