اقلیّتسازی کارائیبی در قلمروی اروپایی: بازخوانی رابینسون کروزو در پانتومیم نوشتهی دِرِک والکات
نویسندگان
1 پردیس فارابی دانشگاه تهران
2 دانشگاه ملایر
doi
10.22059/jor.2022.340842.2284چکیده
دِرِک والکات در پانتومیم به خوانش منحصربهفرد خود از رمان رابینسون کروزو نوشتهی دَنیل دفو، رمانی که بخشی از حافظهی فرهنگی غربی را تشکیل میدهد، میپردازد. آنچه او بهعنوان نویسندهای غیر اروپایی انجام میدهد، ورود به قلمروی زبان و ادبیات اروپایی و قلمروزدایی آن بهمنظور بیان دغدغههای جمعی بومی خود است. ازآنجاکه رمان رابینسون کروزو حاوی ارزشهای استعماری است، والکات آن را نقطهی شروع مناسبی برای مقابله با اروپامحوری موجود در ادبیات غرب و تولید ارزشهای ضداستعماری میداند. مقالهی پیشرو از مفاهیم «ادبیات اکثریّت»، «ادبیات اقلیّت»، «قلمروزدایی» و «شدن» از ژیل دلوز و فلیکس گتاری بهره میبرد تا نحوهی گفتمانگریزی از سنّت اروپایی و تلاش برای گفتمانسازی ضداستعماری در نمایشنامهی والکات را مورد بررسی قرار دهد. این پژوهش از آن جهت دارای اهمیّت است که نحوهی مواجهه و تقابل نویسندهای اقلیّت با ادبیات اکثریّت، بهمنظور مصادرهی سنّت و نتیجتاً ابراز ارزشهای بومی حاشیهراندهشده را تبیین مینماید. دغدغههای مذکور در حیطههایی همچون راهبرد کلّی والکات در بازنویسی آثار فاخر ادبی، امکانی که متاتئاتر به والکاتِ پسااستعمار جهت اقلیّتسازی در ادبیات اکثریّت میدهد، واسازی مفاهیم استعماری و تغییر بنیادین در معنا و جایگاه فرودست مورد بحث و بررسی قرار میگیرند.