وجود‌شناسی پسامدرن در داستان «رؤیا یاکابوس» نوشتة ابوتراب خسروی (با تکیه بر نظریّة وجودشناختیِ برایان مک‌هیل)

نویسندگان
doi
چکیده

چکیده: برایان مَک­هیل از نظریّه­پردازانی است که با استفاده از مفاهیم ادبی و فلسفی در زمینة ادبیّات داستانی پسامدرن پژوهش نموده است. نظریّة او بر پایة مفاهیم فلسفی استوار است. وی معتقد است داستان­های مدرن عمدتاً سویه­ای معرفت­شناختی دارند؛ حال آنکه داستان­های پسامدرن رویکرد «وجودشناسی» دارند. تحلیلگران پسامدرن با تکیه بر نظریّات مَک­هیل دربارۀ خلق موقعیّت­های داستانیِ معطوف به وجودشناسی، تلویحاً این پرسش را مطرح می­کنند که هر جهانی چه ماهیّتی دارد؟ انواع مختلف جهان کدامند؟ این جهان­ها چگونه تشکیل می­شوند و از چه نظر با همدیگر متفاوتند؟ پژوهش حاضر با بررسی داستان «رؤیا یا کابوس» نوشته ابوتراب خسروی، از دیدگاه وجودشناختی مک­هیل نشان می­دهد که با محو شدن ِتمایز بین دنیای واقعی و تخیّل در داستان، عدم قطعیّت و تکثّرگرایی بر آن مسلّط شده است و مخاطب نمی­تواند مطمئن شود که دنیای توصیف شده در آن، دنیایی واقعی است یا جهانی خیالی.