بررسی کنترل قند خون و تعیین عوامل مؤثر بر آن در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 با استفاده از معادلات برآوردگر تعمیم یافته

نویسندگان

1 استادیار، گروه آمار زیستی، دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه آمار زیستی، دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی، تهران، ایران

3 گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22122/jims.v38i576.12915
چکیده

مقدمه: مراقبت با کیفیت و کاهش قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2، می‌تواند از عوارض این بیماری مزمن پیش‌گیری کند و یا بروز عوارض را به تأخیر بیندازد. هدف از انجام این مطالعه، تعیین وضعیت کنترل قند خون و تعیین عوامل مرتبط با آن در بیماران در دوره‌ی مراقبت پس از تشخیص با استفاده از معادلات برآوردگر تعمیم یافته بود.روش‌ها: در این مطالعه‌ی هم‌گروهی گذشته‌نگر، اطلاعات 500 بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 که در مراکز بهداشت استان گلستان تحت مراقبت مداوم بودند، به مدت سه سال (95-1392)، جمع‌آوری شد. برای هر فرد، تعداد نشانگرهای زیستی کنترل مراقبت (شامل قند خون ناشتا، قند خون غیر ناشتا و هموگلوبین گلیکوزیله) که در خارج از محدوده‌ی استاندارد بودند، شمارش و به عنوان متغیر پاسخ -با عنوان متغیر «تعداد نشانگرهای غیر طبیعی»- در نظر گرفته شد. این متغیر، می‌تواند اعداد 3-0 داشته باشد. عدد بیشتر، نشان دهنده‌ی کنترل کمتر قند خون است.یافته‌ها: سن بیماران شرکت کننده به طور متوسط 2/45 سال بود؛ 8/58 درصد شرکت کنندگان زن بودند. متغیر «تعداد نشانگرهای غیر طبیعی» در طول سه سال روند نزولی بسیار کندی داشت. نتیجه‌ی مدل نشان داد عواملی نظیر کم بودن مدت مراقبت (07/0- = b)، نداشتن سابقه‌ی خانوادگی دیابت (47/0- = b)، پایین بودن سن تشخیص بیماری (06/0- = b)، داشتن اضافه وزن (03/0 = b)، داشتن سابقه‌ی چربی خون (31/0 = b) و انسولین درمانی (24/0 = b) با متغیر «تعداد نشانگرهای غیر طبیعی» ارتباط معنی‌داری داشتند.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج، کنترل قند خون وضعیت مطلوبی را نشان نمی‌دهد و علاوه بر مراقبت مداوم و سخت‌گیری بیشتر از بیماران، لازم است وزن، چربی خون و درمان انسولین آن‌ها نیز کنترل شود.