ریز پهنهبندی خطر زلزله شهر سبزوار با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS
نویسندگان
1 دانشگاه حکیم سبزواری
2 دانشگاه مازندران
doi
10.22111/gdij.2014.1559چکیده
شهر سبزوار یکی از شهرهای کهن استان خراسان رضوی است که در حال حاضر به عنوان دومین شهر پرجمعیّت استان خراسان رضوی بعد از مشهد شناخته میشود. طیّ دههی گذشته شاهد توسعه و گسترش سریع فیزیکی بوده که به ساخت و سازهای بدون ملاحظات ایمنی از نظر حوادث طبیعی از جمله زلزله و صرفاً برای پاسخگویی به نیازهای سکونتی در کوتاهمدت انجام گرفته منجر گشته است. گسترش و توسعهی شهر به سمت شمال موجب اشغال عوارض زمینشناسی و ژئومورفولوژی پرخطر مانند گسلها، تپههای نئوژن، کانونهای زلزله، شیبهای تند و رسوبات آبرفتی و مخروطافکنههای جدید کواترنری شده است. در این تحقیق ابتدا مهمترین عوامل مؤثر به عنوان عوامل اصلی تشدید خطر در صورت وقوع زمینلرزه شناسایی گشت، سپس لایههای اطلاعاتی با استفاده از GISساخته شدند که شامل لایههای فاصله از گسل، شیب، توپوگرافی، شیب لایههای زمین، لیتولوژی، کاربری زمین، تراکم جمعیّت و ساختمان، قدمت ساختمان و فاصله از کانون زلزلههای تاریخی میباشند. در ادامه عوامل مؤثر به روش AHP وزندهی گردیدند که نقشه پهنهبندی خطر در پنج گروه خطر بسیار زیاد، زیاد، متوسط، کم و خیلی کم تهیه گردید. نقشهی پهنهبندی تهیه شده نشان میدهد که در صورت بروز زلزله 11 کیلومتر مربع از وسعت شهر در پهنه خطر بسیار زیاد، 37 کیلومترمربع از وسعت شهر در پهنه خطر زیاد، 49 کیلومتر مربع از وسعت شهر در پهنه خطر متوسط، 60 کیلومترمربع از وسعت شهر در پهنه خطر کم، 59 کیلومتر مربع از وسعت شهر در پهنه خطر خیلی کم قرار میگیرند.