بررسی ویژگیها و زیباییشناسی منبر مشکول، شاهکار هنرهای چوبی جهان اسلام
نویسندگان
1 کارشناسارشد صنایع چوب، گروه علوم صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج و مدرس هنرهای سنتی چوبی، شهر کرج، استان البرز.
2 کارشناسارشد باستانشناسی، ادارۀ کل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان اردبیل و مدرس دانشگاه محقق اردبیلی، شهر اردبیل، استان اردبیل.
doi
چکیده
منابر چوبی از مهمترین آثار دوران اسلامی در ایراناند که خلاقیتها، نوآوریها و زیباییهای هنر کار با چوب را به نمایش میگذارند. هنرمندان ایرانی با دستیابی به ویژگیها و خواص متفاوت گونههای مختلف به بهترین نحو ممکن از چوب در خلق آثار گوناگون بهره جستند. تلفیق توانایی آنها با خلاقیتهای بصری نظیر تعادل، تناسب، توازن وتقارن، منجر به خلق برخی شاهکارهای هنری شده که یکی از آنها منبر مشکول است. قطعات این منبر از مرغوب ترین چوبها بهصورت اتصال «فاق و زبانه» بدون چسب و میخ ساخته شده است. در چارچوب اصلی گره چینی، شباک کاری و در پایه های منبر با خط کوفی ساده، تزیینی و مشجری نوشته هایی از آیات قرآنی و اطلاعاتی دربارۀ رابطه با نام سازنده، کاتب، حامی، تاریخ ساخت و قطعه شعری فارسی با خط کوفی کندهکاری شده است. این پژوهش میکوشد با جمعآوری اطلاعات بهروش کتابخانهای و مشاهدۀ مستقیم به بیان خصوصیات و ارزشهای این اثر بپردازد. چنانکه این تحقیق نتیجه میگیرد، منبر کشکول از ویژگیهای فنی و زیبایی شناسی ارزشمندی بر خوردار است که میتواند الگویی مناسب برای هنرمندان و پژوهشگران به هنرهای چوبی در دورۀ معاصر باشد.
