بازشناسی الگو‌های آینه‌کاری در بناهای قاجاری شیراز

نویسندگان

1 استادیار دانشکده هنر و معماری دانشگاه شیراز، شهر شیراز، استان فارس.

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد معماری دانشگاه شیراز، شهر شیراز، استان فارس.

doi
چکیده

آینه‌کاری هنری کاملاً اسلامی است و حاوی اشکال هندسی اسلامی، چنان‌که می‌توان آن را هنری دینی و سنتی تلقی کرد. درک‏ ضرورت پاسداری و حمایت از حفظ و گسترش این هنر زیبا و شگفت در کنار سایر هنرهای دستی و تزیینی لازم است. در این پژوهش، با استناد به منابع کتابخانه‌ای و مطالعات میدانی، پس از اشارۀ مختصر به خاستگاه هنر آینه‌کاری و نقش آن در معماری دورۀ قاجار، گونه‌های متفاوت این هنر در سه دسته از بناهای قاجاری در شیراز شامل خانه‌های مسکونی، مکان‌های زیارتی و باغ‌ها بررسی شده است. بررسی‌ها نشان‌ می‌دهند که گونه‌های هنر آینه‌کاری در این سه کاربری متفاوت است. در خانه‌های مسکونی این هنر به‌صورت آینه‌کاری روی گچ بر دیوار است و در طرح‌های گل و گلدان در مکان‌های زیارتی آینه‌کاری به‌صورت پوشانندۀ کل سطح روی دیوار و سقف و حاشیۀ قرنیز با طرح‌های گره و اسلیمی. در باغ‌ها نیز آینه‌کاری به‌صورت پوشانندۀ کل سطح و دیوار و قسمتی از سقف و همچنین آینه‌کاری روی گچ کار شده است.