بررسی چگونگی ترکیب نوشته و تصویر و خاستگاه آن در نگارگری مکتب شیراز دور آل اینجو

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشکده هنر دانشگاه شاهد

doi
چکیده

  یکی از مهم‌ترین جنبه‌ های صوری نگارگری ایرانی ترکیب‌ بندی نوشته و تصویر در صفحه و در اصطلاح امروزی «صفحه‌ بندی» است. در این پژوهش، رابطةۀ بین نظام چینش عناصر نوشتاری و قاب تصویر و همچنین رابطةۀ شکل قاب تصویر با موضوع و ترکیب‌ بندی نگاره‌ های مکتب شیراز دوران ایلخانی بررسی شد. نتایج این پژوهش نشان داد که در نگارگری مکتب شیراز آل اینجو رابطۀه بین عناصر نوشتاری و ترکیب‌ بندی نگاره‌ها از اصول دقیق و معینی تبعیت می‌کند که با نظام ستون‌ بندی صفحه برای نگارش شعر هماهنگ است. همچنین، نگارگر بر اساس  براساس موضوع نگاره شکل قاب تصویر را به صورت به‌صورت منعطف در نظر گرفته و بر اساس  براساس نظام ستون‌ بندی صفحه شکل داده است. به همینبه‌همین دلیل، در موارد نمونه‌های بسیاری شکل قاب تصویر، به‌ جای مستطیل، پلکانی است. نگارگران مکتب شیراز، از سدةۀ هشتم هجری قمری ضرورت هماهنگی نوشته و تصویر را در کتاب آرایی ‌‌ٰآرایی دریافته و با ایجاد قاب‌های پلکانی، تصویر و متن را در هم تنیدند. شیوۀه این پژوهش توصیفی‌ـ‌ – تحلیلی است و با استفاده از منابع کتابخانه ای ‌ای و مشاهده به انجام رسیده است.