بازتاب تاریخ ‌نگری در داستان معاصر (مطالعة موردی: معصوم پنجم، آینه‌های دردار، برّة گمشدة راعی)

نویسندگان
doi
چکیده

چکیده: تاریخ و فرهنگ کهن ایران زمین از موضوعاتی است که در کانون توجّه برخی نویسندگان معاصر قرار گرفته است. هوشنگ گلشیری نیز در برخی از داستان­هایش، به ویژه در معصوم پنجم و شازده احتجاب، به تاریخ توجّه بسیار دارد. سؤال اصلی این تحقیق آن است که گلشیری چگونه در داستان­هایش به تاریخ و اسطوره پرداخته و هدف وی از به کارگیری این مفاهیم چیست؟ بدین منظور مهم­ترین آثار گلشیری مورد مطالعه و کند و کاو نویسندگان قرار گرفت. نتیجۀ این جُستار نشان می­دهد که هدف گلشیری از بیان مسائل تاریخی مانند برخی مورّخان، تنها روایت رخدادهای تاریخی و ذکر احوال و اعمال پادشاهان و یا سلسله­ها نیست، بلکه او با دیدی تیزبینانه به مسائل تاریخی می­نگرد و با توجّه و تمرکز بر رخدادهای تاریخی در پی کسب تجربه و شناخت است. وی می­کوشد تا از کلّ گذشته به عنوان کلیدی برای فهم ماجرای امروز بهره بگیرد و جهان تخیّل خود را براساس درهم­آمیزی روایت­های بازمانده از گذشته بسازد و در آیینۀ تاریخ به شناختی از امروز دست یابد. گلشیری در آثارش جهانی خیالی آفریده است که آینۀ تمام­نمای تاریخ ماست و می­توان اجزای گوناگون این جهان خیالی را به ریشه­های تاریخی آن تأویل کرد.