بررسی تطبیقی نقوش پارچه های صفوی و گورکانی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد فلسفه هنر ، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی دانشگاه علامه طباطبایی
2 کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر شاهد
doi
چکیده
پارچهبافی ازجنبه کاربردهای فراوانی که در میان تمامی اقشار جامعه دارد، یکی از پیشروترین و گستردهترین صنایع در بین کشورهای مسلمان، از جمله ایران و هند بهشمار میرود. بههمین دلیل سدههای نهم تا یازدهم هجریقمری - پانزدهم تا هفدهممیلادی از نظر پیشرفت و گسترش هنر پارچهبافی صفوی و گورکانی با اهمیت است. این دو با داشتن ارتباط فرهنگی و هنری در سدههای پیشین، بهویژه در زمان حکومتصفویه، تاثیرات بسیاری در هنرهای مختلف، بهویژه هنر پارچهبافی بر یکدیگر داشتهاند. در اینپژوهش با مطالعه هنر پارچهبافی ایران عهدصفوی، تاثیرگذاری و یا تاثیرپذیری آن با یکی از تمدنهای همعصرش یعنی تمدن مغولی هند(گورکانی)، بهصورت تطبیقی بررسی میگردد. محور اصلی اینپژوهش؛ طرحها و نقشهای بافتهشده در پارچههای صفوی و گورکانی است، بر همین اساس، ابتدا ویژگیها و شیوههای پارچهبافی صفوی و گورکانی بررسی و سپس با دستهبندی طرحها و نقوش بافتهشده بهسه گروه نقوشگیاهی، انسانی، حیوانی و نقوش خطنگاره نمونههای بهدست آمده از پارچههای هر دوره بهصورت تطبیقی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفتهاست.