خطای اندازه‌گیری دراز مدت رطوبت خاک با استفاده از ‏TDR‏ ‏در عرصه پخش سیلاب استان زنجان

نویسندگان

1 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زنجان

doi
چکیده

توزیع زمانی و مکانی رطوبت خاک در محدوده توسعه ریشه گیاهان، یکی از عوامل اثر گذار در انتخاب نوع گونه‌های گیاهی و بررسی‌های توازن آبی است. یکی از روش‌های جدید در اندازه‌گیری رطوبت روش انعکاس‌سنجی حوضه زمانی است که اصطلاحاً روش TDR نام گرفته است. در راستای این موضوع، دقت اندازه‌گیری و منشاء خطاهای حاصل از نصب دراز مدت حس‌گرها در عرصه پخش سیلاب زنجان، مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته است. به‌ این منظور، شش پروفیل در عرصه پخش سیلاب و دو پروفیل در عرصه غیر پخش سیلاب (شاهد) تا عمق 1.5 متری حفر شده و جمعاً 36 عدد حس‌گر تدفینـی در عمق‌های مختلف‌ جای‌گذاری و به‌مدت دو سال با فواصل زمانی یک هفته،اندازه‌گیری رطوبت انجام شده است. تجزیه و تحلیل سری داده‌ها، از نظر زمانی و مکانی حاکی از افزایش تعداد داده‌های گم شده از سال اول به دوم به‌دلیل شست‌شوی املاح و از ضلع غربی به‌طرف ضلع شرقی، به‌دلیل تمرکز زیاد آب در آن قسمت بوده است. دسته‌بندی داده‌ها در سه دوره زمانی تقریباً 70 روز در هر لایه و برای هر سال، نشان می‌دهد که درصد داده‌های گم‌شده با گذشت زمان و کاهش توام رطوبت خاک، در سال دوم نسبت به سال اول، روند افزایشی داشته است. عامل اصلی پیدایش خطا، شست‌شوی خاک از اطراف میله‌های‌هادی موج الکترومغناطیس حس‌گرها و افزایش تعداد حفره‌ها و فاصله در سطح مشترک میله‌ها و خاک بوده است.