تحلیل تکتونیک فعال طاقدیس گلیان با استفاده از شاخص‌های مورفوتکتونیکی

doi
10.22111/gdij.2013.1329
چکیده

طاقدیس گلیان در جنوب شیروان در استان خراسان شمالی قرار دارد و از نظر زمین‌شناسی بخشی از زونساختمانی آلاداغ- بینالود محسوب می‌شود.هدف این تحقیق ارزیابی تکتونیک‌های فعال طاقدیس گلیان با استفاده از شاخص‌های ژئومورفولوژیک است. برای دستیابی به هدف فوق، داده­های مورد نیاز از نقشه­های توپوگرافی 50000/1 و زمین‌شناسی 100000/1 و تصاویر ماهواره­ای  کویک برد استخراج شد. همچنین مطالعات میدانی از اشکال و فرآیندهای ژئومورفولوژیک انجام شد. داده­های مورد نیاز برای محاسبه‌ی شاخص‌های k، سطوح مثلثی شکل، دره­های ساغری شکل، سینوسیته جبهه­ی کوهستان و نسبت فاصله‌بندی رودخانه (R)، بعد از ورود به نرم‌افزار ILWIS به‌دست آمد. طاقدیس مورد مطالعه، بر اساس شیب، ارتفاع و عرض طاقدیس، به 3 زون تکتونیکی تقسیم شد. نتیجه‌ی این تحقیق نشان می‌دهد که مقدار شاخص‌های  K،W(نسبت حداکثر عرض دره ساغری به عرض خروجی دره)،R، شیب، طول قاعده و مساحت سطوح مثلثی در زون 3 بیشتر از دیگر زون‌ها می‌باشد. مقدار سینوسیته جبهه­ی کوهستان در تمام زون‌ها، نزدیک به 1 است.  به‌طور کلی بررسی شاخص‌های ژئومورفولوژیک در طاقدیس گلیان نشان می‌دهد که اولاً طاقدیس گلیان از نظر تکتونیکی فعال است و ثانیاً میزان فعالیّت­های تکتونیکی از جنوب شرق طاقدیس به سمت شمال غرب آن افزایش می‌یابد.