بررسی میزان فرسایش خاک و رسوبدهی در حوضهی آبخیز مشکین¬چای به روش EPM دکتر موسی عابدینی ، شنو شبرنگ ، دکتر اباذر اسمعلی
نویسندگان
doi
10.22111/gdij.2014.245چکیده
حوضهی آبخیز مشکینچای با وسعتی معادل 9/521 کیلومترمربع، بخشی از دامنهی شمالی سبلان- قوشهداغ و قسمتی از فرورفتگی ساختمان مشکین- اهر میباشد. حاکمیت اقلیم نیمه مرطوب سرد با متوسط بارش سالانه 9/372 میلیمتر، شیب نسبتاً زیاد دامنهها و سازند های حساس به فرسایش موجب شده تا حوضهی مورد مطالعه به شدت فرسایشپذیر باشد. علاوه بر عوامل طبیعی ذکر شده آثار فعالیّتهای انسانی به صورت تغییر کاربری اراضی در حوضهی مورد مطالعه فرسایش را شدت بخشیده است. هدف از این تحقیق مشخص نمودن وضعیت رسوبدهی حوضهی آبخیز مشکینچای در ارتباط با عوامل مؤثر در تولید رسوب میباشد. در این راستا از نرمافزار ARC GIS، تصاویر ماهوارهای IRS، دادههای ایستگاههای هیدرومتری، هواشناسی، نقشههای توپوگرافی، زمینشناسی در اجرای مدل EPMمورد استفاده قرار گرفت. بررسی نتایج حاصل نشان میدهد که سه عامل مهم توپوگرافی، لیتولوژی و تغییرات کاربری اراضی در کنترل فرسایش و رسوب نقش مهمی ایفا نمودهاند. مقدار ضریب شدت فرسایش (Z) عدد 2، میانگین مقدار کل رسوب 10123764 متر مکعب در سال، دبی رسوب ویژه 9/19397 و فرسایش ویژه 3/21553 به دست آمد که نشاندهندهی فرسایش خیلی شدید در حوضهی آبخیز مورد مطالعه است.