بررسی ارتباط بین فاصله ژنتیکی والدین با تظاهر هتروزیس در آفتابگردان تحت شرایط آبیاری نرمال و تنش کمآبی
نویسندگان
1 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه
doi
10.22084/ab.2016.1784چکیده
آفتابگردان از جمله محصولات مهم زراعی در دنیا میباشد که تولید بذر هیبرید آن دارای اهمیت اقتصادی فراوانی است. از مهمترین مراحل تولید بذر هیبرید، آگاهی از هتروزیس و شناسایی ترکیبات والدینی برتر است که مرحله ای زمانبر و پرهزینه می باشد. در این مطالعه ارتباط بین فاصله ژنتیکی براساس نشانگر ریزماهواره با تظاهر هتروزیس در آفتابگردان بررسی گردید. تعداد پنج لاین آفتابگردان به صورت دیآلل ۵ × ۵ یک طرفه تلاقی داده شد و سپس والدین و نتاج آنها در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار به طور جداگانه در شرایط محیطی آبیاری و تنش کم آبی در گلخانه کشت گردیدند. عملکرد دانه و محتوی نسبی آب برگ در هر تکرار اندازه گیری گردید. فاصله ژنتیکی جاکارد بین لاین های والدی با استفاده از ۳۱ مکان ریزماهوارهای محاسبه گردید. فاصله ژنتیکی بین 0/58 تا 0/82 متغیر بود. براساس فواصل ژنتیکی محاسبه شده، ژنوتیپ های والدی مورد مطالعه در سه گروه قرار گرفتند. ارتباط فواصل ژنتیکی به دست آمده با ترکیب پذیری خصوصی و هتروزیس میانگین والدین برای صفات عملکرد دانه و محتوی آب نسبی برگ در هر یک از شرایط آبیاری، مورد آزمون قرار گرفت. نتایج نشان داد که نشانگر ریزماهواره می تواند به طور مؤثری در تشخیص چندشکلی و فاصله ژنتیکی بین لاینهای والدی مورد استفاده قرار گیرد. ارتباط فاصله ژنتیکی مبتنی بر نشانگر ریزماهواره با هتروزیس میانگین والدین و ترکیبپذیری خصوصی برای صفات مورد ارزیابی معنی دار نبوده و فاقد کارایی لازم در پیش بینی هتروزیس می باشد.