پارامترهای هندسی و نقش آنها در تغییرات زمانی- مکانی بستر رودها مطالعه¬ی موردی: رودخانه¬ی هررود سرشاخه رود کرخه در استان لرستان دکتر مجتبی یمانی ، سیامک شرفی
نویسندگان
doi
10.22111/gdij.2012.422چکیده
آبراههها سیستمی کاملاً پویا هستند و موقعیت، شکل و دیگر مشخصههای مورفولوژیکی آنها به طور پیوسته و در طول زمان تغییر میکند. در این پژوهش، مورفولوژی رودخانهی هررود در استان لرستان با استفاده از روش مقایسه زمانی- مکانی مورد بررسی قرار گرفته است. با استفاده از عکسهای هوایی سال 1334 و تصاویر ماهوارهای سال 1386 بستر هررود در دو دورهی زمانی و در محیط نرمافزار Arc GIS رقومی گردیده و سپس در محیط نرمافزاری Auto Cad پارامترهای هندسی رودخانه مانند طول موج، ضریب خمیدگی، شعاع نسبی و نظایر آن برای بررسی تغییرات با روش برازش دایرههای مماس بر قوس رودخانه اندازهگیری شده است. با توجه به تشابه نسبی ژئومورفیکی مسیر آبراهه به 4 بازهی تقسیم شده و سپس پارامترهای مذکور و تغییرات به وجود آمده در طول مسیر رود با توجه به شکل و الگوی رودخانه مورد مقایسه قرار گرفتهاند. پارامترهای هندسی به دست آمده در بازههای مورد مطالعه و مقایسهی این پارامترها با یکدیگر نشان میدهد که بیشترین تغییرات در بازهی 1 به علت شریانی بودن رودخانه، فرسایشپذیر بودن سازندهای کنار بستر، افزایش بار رسوبی کف و در نهایت فرسایش کناری رودخانه روی داده است. از طرفی در بازههای 2 و3 تغییرات کمتری دیده میشود اما این تغییرات نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده و رودخانه حالت پیچانرودی پیدا کرده است. در نهایت در بازهی 4 به علت کوهستانی بودن و تأثیرپذیری مسیر رودخانه از عوامل توپوگرافی، الگوی رودخانه مستقیم بوده و فقط در چند قوس، تغییر به صورت خیلی جزیی دیده میشود.