عوامل موثر بر موفقیت تحصیلی رتبههای برتر کنکور : نظریه زمینهای
نویسندگان
1 استاد روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی
doi
10.22034/jiera.2017.59728چکیده
هدف از پژوهش حاضر تعیین مؤلفههای تشکیلدهنده و عوامل تأثیرگذار بر موفقیت تحصیلی رتبههای برتر کنکور در قالب یک الگوی پارادایمی بود. برای دستیابی به این هدف، از روش پژوهش کیفی، نظریه زمینهای مبتنی بر رویکرد اشتراوس و کوربین و مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. شرکتکنندگان شامل 33 دانشجوی رتبه برتر کنکور در مقاطع و رشتههای مختلف تحصیلی در سال 96-1395 بودند که بر اساس روش نمونهگیری نظری و اصل اشباع انتخاب شدند. تجزیهوتحلیل اطلاعات بر اساس سه روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی صورت گرفت. یافتههای پژوهش نشان داد که سازه موفقیت تحصیلی بهعنوان مقوله اصلی مبتنی بر مؤلفه دستیابی به اهداف است. از مؤلفههای تشکیلدهنده این مقوله میتوان به قبولی در دانشگاههای معتبر، رسیدن به مدارج عالی علمی و کسب تخصص در رشته تحصیلی اشاره کرد. همچنین از عوامل اثرگذار بر موفقیت تحصیلی میتوان به غایتنگری و خودباوری بهعنوان شرایط علی؛ حمایت خانوادگی و امکانات آموزشی بهعنوان شرایط زمینهای؛ هوش تحصیلی بهعنوان شرایط واسطهای و پشتکار و برنامهریزی بهعنوان راهبرد اشاره کرد. مقوله مرکزی به دست آمده، انگیزش موفقیت تحصیلی است که تمام عوامل علی، زمینهای و مداخلهای تأثیرگذار بر موفقیت تحصیلی را در بر گرفته و نیز پاسخ نهایی به سؤال اصلی پژوهش یعنی عوامل مؤثر بر موفقیت تحصیلی است.