بررسی تأثیر نشانگرهای تومور ER، Her2 و Ki67 بر روی بقای بلند مدت و کوتاه مدت زنان مبتلا به سرطان پستان با استفاده از مدل شفا یافته‌ی Bayesian

نویسندگان

1 استاد، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران

2 استادیار، گروه پاتولوژی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه آمار زیستی، دانشکده‌ی علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مدرس تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران

5 دانشجوی دکتری، گروه آمار زیستی، دانشکده‌ی علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مدرس تهران، تهران، ایران

doi
10.22122/jims.v37i542.12105
چکیده

مقدمه: سرطان پستان، دومین علت عمده‌ی مرگ ناشی از سرطان در بین زنان است که عوامل مختلفی در ایجاد آن دخالت دارند. هدف از انجام این مطالعه، بررسی اثر نشانگرهای تومور مهم بر روی بقای زنان مبتلا به این سرطان با استفاده از واکاوی شفا یافته‌ی Bayesian (Bayesian cure analysis) بود.روش‌ها: این مطالعه به صورت تحلیل بقای گذشته‌نگر با استفاده از روش Kaplan-Meier و مدل شفا یافته‌ی Bayesian انجام شد. اطلاعات لازم برای تمامی 500 زن مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به مرکز پرتودرمانی شهید رمضان‌زاده یزد از سال‌های 94-1389 ثبت گردید. از نرم‌افزار R نسخه‌ی 3.6.1 برای واکاوی داده‌ها استفاده و 050/0 > P به عنوان سطح معنی‌داری در نظر گرفته شد.یافته‌ها: با استفاده از روش Kaplan-Meier میزان بقای 6 ساله‌ی زنان مبتلا به سرطان پستان 737/0 برآورد گردید. میانگین سنی 16/11 ± 03/48 سال و میانگین زمان بقا، 23/4 ± 64/97 ماه بود. نتایج حاصل از واکاوی شفا یافته‌ی Bayesian نشان داد که متغیرهای Ki67 (28/2-01/1 = Prediction intervals یا PI 95 درصد، 34/1 = Hazard ratio یا HR) و Estrogen receptor (ER) (36/2-99/1 = PI 95 درصد، 11/2 = HR) بر روی مخاطره‌ی مرگ و متغیر ER (57/0-26/0 = PI 95 درصد، 38/0 = OR) روی بهبودی بیماران تأثیر معنی‌داری داشتند.نتیجه‌گیری: طبق واکاوی شفا یافته‌ی Bayesian در این مطالعه، متغیر گیرنده‌ی استروژن، بر روی بقای کوتاه مدت و بهبودی بیماران مؤثر بود. می‌توان از مدل‌های شفا یافته، در شرایط مناسب برای تحلیل بقای بیماران با درصد بالای بهبودی استفاده و بقای بلند مـدت بیماران را از بقای کوتاه مدت آنان جدا نمود. این روش آماری، می‌تواند تفسیر دقیق‌تری از آن چه در بقای داده‌ها وجود دارد، ارایه نماید.