بررسی عملکرد miRNA در بیماری سیستیک فیبروزیس
نویسندگان
1 دانشیار، مرکز تحقیقات بیماریهای تنفسی اطفال، پژوهشکدهی سل و بیماریهای ریوی، مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی سل و بیماریهای ریوی بیمارستان دکتر مسیح دانشوری، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استاد، مرکز تحقیقات مایکوباکتریولوژی، پژوهشکدهی سل و بیماریهای ریوی، مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی سل و بیماریهای ریوی بیمارستان دکتر مسیح دانشوری، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استادیار، مرکز تحقیقات مایکوباکتریولوژی، پژوهشکدهی سل و بیماریهای ریوی، مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی سل و بیماریهای ریوی بیمارستان دکتر مسیح دانشوری، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22122/jims.v37i532.12097چکیده
سیستیک فیبروزیس (Cystic fibrosis یا CF) نوعی اختلال اتوزومی مغلوب است که به علت جهشهایی در ژن تنظیم کنندهی رسانایی میان غشایی سیستیک فیبروزیس (Cystic fibrosis transmembrane conductance regulator یا CFTR) ایجاد میشود. عدم تنظیم miRNA در بسیاری از بیماریهای ریوی نظیر CF گزارش شده است. کاهش یا افزایش سطح miRNA اثرات مهمی بر پاسخهای ایمنی ذاتی در مسیر تنفسی CF دارد، مانند اختلال در عملکرد پاسخ التهابی ایجاد شده به واسطهی نوتروفیلها و ماکروفاژها و نیز التهاب مزمن که باعث تخریب و فیبروز بافت ریه در بیماران مبتلا به CF میشود. وجود یک نشانگر زیستی اختصاصی برای تشخیص پیشرفت بیماری ریوی، بررسی التهاب و عملکرد سلولی میتواند گزینهی مناسبی برای تشخیص CF باشد. برای مثال، miRNAهای موجود در خلط، میتوانند جهت بررسی عملکرد ریوی، بسیار ایدهآل باشند. در حال حاضر، از miRNA در درمان یا تشخیص بالینی CF استفاده نمیشود، اما مطالعات زیادی miRNAها را به عنوان نشانگرهای زیستی بالقوه برای این بیماری بیان میکنند. این مطالعات، پیشنهاد میکنند که درمانهای بر پایهی miRNA که باعث افزایش بیان CFTR میشوند، میتوانند گزینهی بسیار مناسبی برای تنظیم میزان CFTR در آزمایشهای بالینی بر روی بیماران CF باشند. در این مقالهی مروری، پس از تشریح گروههای مختلف miRNA و مکانیسم عملکرد آن جهت تنظیم بیان پروتئین، مطالعات گوناگون مرتبط با miRNA در سیستیک فیبروزیس بررسی گردید. همچنین، امکان به کارگیری miRNA به عنوان نشانگر زیستی در بیماری سیستیک فیبروزیس و نقش آن در روشهای درمانی مختلف بر پایهی miRNA مورد بحث قرار گرفته است.