تأثیر تکتونیک جنبا بر مورفولوژی مخروط¬افکنه¬ی درختنگان در منطقه¬ی شهداد کرمان

doi
10.22111/gdij.2009.1174
چکیده

مخروط­افکنه­ی حوضه­ی آبریز درختنگان یکی از مخروط­افکنه­های بزرگ ایران در ناحیه­ای کاملا ًخشک در شمال- شمال شرق کرمان  است.این مخروط­افکنه به واسطه­ی فرسایش مواد درحوضه­ی آبریز رودخانه درختنگان و نهشته شدن این مواد در بخش انتهایی این حوضه یعنی دشت لوت شکل گرفته است. تکتونیک به عنوان یکی از عوامل درونی در شکل­گیری این پدیده نقش اساسی داشته است. فعالیت­های تکتونیکی با تأثیرگذاری در محل استقرار مخروط­افکنه، افزایش رسوب­دهی، افزایش شیب و در نتیجه افزایش توان حمل و مقدار رسوب رودخانه درختنگان، نقش خود را درتحـول وتکامل امروزی آن ایفا نموده است و به استناد ارزیابی روش­های متعدد تکتونیک جنبا(Active Tectonic)  این منطقه جزء مناطق فعال تکتونیکی قلمداد می­شود. از مهمترین شواهد تکتونیکی در منطقه می­توان به وجود گسل­های موجود در منطقه، رسوبات مخروط­افکنه از رأس تا انتها ، بررسی نیمرخ طولی مخروط­افکنه در گذشته و حال و... اشاره نمود. حوضه­ی رودخانه­ی درختنگان از شرق به کویر لوت، از غرب به کوههای باغ بالا و کلیسکی از طرف شمال به ارتفاعات دهران و از جنوب به کوه جفتان محدود می­شود. در این پژوهش با بررسی شواهد ژئومورفیک، تأثیر تکتونیک جنبا در نحوه­ی تکوین و تغییر شکل مخروط­افکنه تحلیل شده است.