شناسایی گونه‌های Fasciola در استان‌های گرمسیر و سردسیر غرب ایران با استفاده از روش‌های مولکولی و ریخت‌شناسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه پاتوبیولوژی، دانشکده‌ی دام‌پزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استاد، گروه پاتوبیولوژی، دانشکده‌ی دام‌پزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشیار، گروه پاتوبیولوژی، دانشکده‌ی دام‌پزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 دانشیار، گروه بیوشیمی، دانشکده‌ی دام‌پزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22122/jims.v37i529.11964
چکیده

مقدمه: Fasciolosis یک بیماری انگلی است که توسط گونه‌های Fasciola hepatica، Fasciola gigantica و Fasciola حد واسط ایجاد می‌گردد. این بیماری، در طیف گسترده‌ای از گونه‌های پستانداران نظیر انسان در سراسر جهان شیوع یافته است. روش Polymerase chain reaction-Restriction fragment length polymorphism (PCR-RFLP)، یکی از بهترین روش‌های تشخیص گونه‌های Fasciola در نقاطی است که دو گونه‌ی Fasciola hepatica و Fasciola gigantica در دام‌های اهلی وجود دارند.روش‌ها: در این مطالعه، کرم‌های Fasciola از کشتارگاه‌های چهار استان غرب کشور ایران جمع‌آوری گردید. گونه‌های انگلی، با استفاده از روش‌های ریخت‌شناسی و مولکولی شناسایی شدند. از 715 رأس دام (گاو و گوسفند) مورد بررسی، 92 رأس کبد آلوده به کرم بالغ Fasciola داشتند. 18 کرم بالغ از نظر ریخت‌سنجی بررسی شدند و از تخم این کرم‌ها، استخراج DNA صورت گرفت. قطعه‌ای از ژنوم نواحی ITS1,5.8S,ITS2 تکثیر و با استفاده از آنزیم TasI، آزمون PCR-RFLP روی قطعات تکثیر یافته انجام شد.یافته‌ها: در مجموع، 178 کرم بالغ Fasciola از کبدهای آلوده‌ی گاو و گوسفند جداسازی گردید. طی بررسی که در فصل بهار سال 1396 انجام شد، بیشترین و کمترین آلودگی به ترتیب مربوط به استان ایلام (گاو 57/28 درصد) و استان خوزستان (گوسفند 26/8 درصد) گزارش گردید. آنزیم TasI در Fasciola hepatica سه قطعه‌ی به طور تقریبی 427، 360 و 117 جفت‌باز و Fasciola gigantica، سه قطعه‌ی به طور تقریبی 360، 220 و 117 جفت‌باز بر روی ژل آگارز 5/1 درصد ایجاد کرد.نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این مطالعه، اندازه‌گیری‌های میکروسکوپی می‌تواند برای توصیف میکروسکوپیک گونه‌های Fasciola کافی باشد، اما استفاده از روش PCR-RFLP با استفاده از آنزیم TasI ساده‌تر، سریع‌تر و دقیق‌تر می‌باشد. استفاده از روش PCR-RFLP و نشانگر ژنتیک ITS، جهت شناسایی گونه‌های Fasciola بسیار مناسب است.