طبقه¬بندی زمین¬منظرهای ژئومورفولوژیکی بر اساس پارامترهای توپوگرافیکی در محیط GIS مطالعه¬ی موردی : شمال غرب شهر شیراز

نویسندگان
doi
10.22111/gdij.2009.1218
چکیده

پارامترهای توپوگرافیکی حاصل از مدل رقومی ارتفاعی زمین (DEM)، داده­های باارزشی  در مورد خصوصیات سطحی زمین فراهم می آورند. از این پارامترها به عنوان داده­هایی برای تحلیل زمین  در ژئومورفولوژی کمّی استفاده می­شود.  با بهره­گیری از پارامترهای توپوگرافیکی در کنار استفاده از سیستم اطلاعات  جغرافیایی(GIS)و فناوری رایانه­ای، امکان­پذیری طبقه­بندی،ترسیم و تشریح هندسی اشکال ژئومورفولوژیکی فراهم می­شود. در این بررسی با استفاده از چهار پارامتر توپوگرافیکی ( ارتفاع، شیب زمین، انحنای پروفیل و انحنای پلانی متریک) مستخرج  از مدل رقومی ارتفاعی زمین و سیستم اطلاعات جغرافیایی و از طریق تکنیک تحلیل داده­های خود سازمان یابنده­ی تکراری(ISODAT) بخشی از زمین منظرهای شمال غرب شهر شیراز از نظر واحدهای ژئومورفولوژیکی طبقه­بندی شده­اند. نتایج طبقه­بندی شامل پنج طبقه (و هفت زمین­منظر اصلی) یعنی: 1- کوهستان­های نسبتاً مرتفع، 2- مخروطه­افکنه­ها و پایکوههای مرتفع،  3-تپه­های کم­ارتفاع، 4- دشت وسطوح هموار و 5- کوههای کم ارتفاع و تپه­های مرتفع است. نتایج حاصل از طبقه­بندی مذکور با نقشه­ی تیپ­های ارضی منطقه­ی شیراز مقایسه شد و تحلیل نتایج نشان داد که استفاده از پارامترهای توپوگرافیکی و روش تحلیل داده­های خود سازمان یابنده­ی تکراری (ISODAT) تکنیکی نسبتاً کارآمد و مناسب برای طبقه­بندی زمین است. این روش آسان، کم­هزینه، سریع و نسبتاً دقیق است و در اغلب بسته­های نرم­افزاری سیستم­های اطلاعات جغرافیایی قابل استفاده می­باشد.