فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: شیوع اختلال طیف اوتیسم (Autism spectrum disorder یا ASD) روز به روز در حال افزایش است و این امر ضرورت غربالگری زودهنگام با هدف ارایه‌ی مداخلات آموزشی و توان‌بخشی به‌موقع را گوشزد می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تهیه‌ی نسخه‌ی فارسی و تعیین روایی و پایایی چک‌لیست اوتیسم در کودکان نوپا (Checklist for Autism in Toddlers یا CHAT) انجام شد.روش‌ها: این مطالعه از نوع مقطعی- روان‌سنجی بود و جامعه‌ی آماری آن را 318 کودک که 97 نفر مبتلا به ASD و 221 کودک سالم بودند، تشکیل داد. کودکان مبتلا به ASD از مراکز آموزشی و مداخله‌ای کودکان اوتیسم و مطب برخی پزشکان فوق تخصص روان‌پزشکی کودک و نوجوان شهر اصفهان در سال 95-1394 به روش در دسترس با توجه به ملاک‌های ورود انتخاب شدند. مقیاس مورد ارزیابی روان‌سنجی، CHAT بود. برای تعیین پایایی این ابزار از روش Cronbach's alpha و برای تعیین روایی سازه، هم‌زمان و روایی تمایزی نیز از تحلیل عوامل، همبستگی با نمرات Modified CHAT (M-CHAT)، نسخه‌ی دوم آزمون غربالگری اختلالات نافذ رشد (Pervasive Developmental Disorders Screening Test-II یا PDDST-II) و تشخیص روان‌پزشکی استفاده شد. داده‌ها به روش‌های همبستگی، تحلیل عوامل، تحلیل تمایزات و Logistic regression و Linear regression مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: ضریب Cronbach's alpha جهت پایایی مقیاس، 88/0 و همبستگی گویه‌ها با کل از 35/0 تا 71/0 به دست آمد. روایی هم‌زمان از طریق همبستگی با مقیاس‌های PDDST-II، M-CHAT و تشخیص روان‌پزشکی کودک به ترتیب 60/0، 79/0 و 57/0 گزارش گردید. تحلیل عاملی، ساختار دو عاملی (هیجانات اجتماعی و رفتار تعاملی) و تحلیل تمایزات در نقطه‌ی برش 5/2، حساسیت 67 درصد و ویژگی 91 درصد را نشان داد.نتیجه‌گیری: نسخه‌ی فارسی مقیاس CHAT به عنوان یک ابزار غربالگری اولیه‌ی طیف اوتیسم برای کودکان 24-18 ماهه، واجد ویژگی‌های روان‌سنجی مطلوب می‌باشد. با این حال، نوزادانی که پرخطر ارزیابی می‌شوند، لازم است چند ماه بعد از 24 ماهگی مجدد با همین مقیاس مورد سنجش قرار گیرند.