فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: تقویت حافظه از مدت‌ها پیش مورد توجه دانشمندان بوده و امروزه بیشتر توجهات در این زمینه به سمت استفاده از ترکیبات شیمیایی و گاهی مخرب جلب شده است؛ در حالی که فرضیه‌ای مبنی بر تأثیر ترکیبات طبیعی مانند عسل، زعفران و سعد کوفی در تقویت حافظه با توجه به محتویات آنتی‌اکسیدانی و آلکالوئیدها مطرح می‌باشد. پژوهش حاضر به ارزیابی تأثیر ترکیب سه‌گانه‌ی فوق بر عملکرد ذهنی دانشجویان پرداخت.روش‌ها: این مطالعه‌ی پایلوت از نوع کارآزمایی بالینی شاهددار بود که بر روی 60 نفر از دانشجویان رشته‌ی بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال 97-1396 انجام گرفت. نمونه‌ها به صورت تصادفی به گروه‌های مداخله (30 میلی‌گرم زعفران، 5 گرم عسل و 500 میلی‌گرم سعد کوفی) و شاهد (500 میلی‌گرم نشاسته و 5 گرم شیره‌ی نبات)، تقسیم شدند. رژیم غذایی معمول دانشجویان از طریق فرم ثبت تغذیه، سه روز متوالی پیش از شروع مطالعه و سه روز متوالی پس از اتمام مداخله ثبت و ریزمغذی‌های دو گروه طبق نرم‌افزار Nutritionist مقایسه و همسان‌سازی گردید. نمونه‌ها دو ماه ترکیبات مذکور را به صورت کپسول دو بار در روز استفاده کردند. آزمون یادگیری کلامی- شنیداری Rey (Rey Auditory Verbal Learning Test یا RAVLT) پیش از شروع مطالعه و پس از دو ماه، اجرا و مقایسه گردید.یافته‌ها: گروه‌های مورد بررسی از نظر سن و جنسیت تفاوت معنی‌داری نداشتند (050/0 < P). همچنین، گروه‌ها از نظر ریزمغذی‌های رژیم غذایی دو ماهه همسان‌سازی شدند (050/0 < P). نتایج RAVLT در خرده آزمون یادآوری کلمات توسط آزمودنی در نوبت 2 برای گروه شاهد پیش و پس از انجام مداخله متفاوت بود (004/0 = P)، اما میان دو گروه اختلاف معنی‌داری وجود نداشت (050/0 < P).نتیجه‌گیری: استفاده‌ی دو ماهه از ترکیب سه‌گانه‌ی «عسل، زعفران و سعد کوفی» در دانشجویان، منجر به بهبود عملکرد ذهنی بر اساس RAVLT در مقایسه با گروه شاهد نشد. در این زمینه اطلاعات کمی در اختیار است. انجام مطالعات بیشتر با استفاده از سایر آزمون‌های حافظه، مدت درمان طولانی‌تر، تغییر دز درمانی، تنوع بیشتر در رشته‌های تحصیلی و جوامع مختلف توصیه می‌گردد.