فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ساماندهی روستاهای پراکنده از جمله استراتژی‌های کارآمد در برنامه‌ریزی توسعه و همچنین محوری‌ترین الگوی توسعة فضایی ـ کالبدی نواحی روستایی است. این استراتژی بر دو هدف عمدة ((بهینه کردن مکان‌ها)) و ((بهینه کردن کارکردها)) مبتنی است و در صدد ارائه الگوی بهینه‌ای از نظام استقرار فضایی مکان‌ها و کارکردهای متناسب با آن است. در واقع ساماندهی روستایی از طریق شناخت ساختارهای محیطی، اقتصادی، اجتماعی و فضایی‌ـ‌کالبدی نواحی روستایی، امکان‌پذیر خواهد بود؛ که با تجزیه و تحلیل این ساختارها و کارکردها، می‌توان کانون‌های جمعیت و فعالیت مجموعه‌ای از روستاها را در یک نظام سلسله مراتبی ساماندهی نمود، تا از این طریق کارایی و بازدهی فعالیت‌ها و سکونتگاه‌های روستایی بهینه گردد و توسعة آن‌ها شتاب گیرد. ناحیة روستایی کورین زاهدان بر مبنای استراتژی فوق‌الذکر مورد مطالعه قرار گرفت و پس از تحلیل یافته‌ها، این ناحیه به حوزه‌های عملکردی با توجه به زمینه‌های مختلف محیطی، اقتصادی، ‌اجتماعی و فرهنگی،‌ و نهایتاً فضایی ـ کالبدی و سایر عناصر و مؤلفه‌های مؤثر بر آن‌ها تقسیم‌بندی و در مجموع چهار حوزة کاملاً مشخص ((سرجنگل، شورو، دومک و بالاخره قلعه بید)) در آن شناسایی و تعیین گردید. در تحلیل‌های بعدی از مجموع 417 نقطة روستایی این ناحیه، 9/35 درصد آن‌ها ناپایدار، 7/24 درصد پایدار و بالاخره 5/39 درصد نیز ایستا ارزیابی گردید. نهایتآً از مجموع الگوهای ساماندهی مطرح شده در این مطالعه سه الگوی ((تجمیع، ادغام و بالاخره توسعه و تجهیز)) روستاهای ناحیه مورد مداقة بیشتر قرار گرفت و بر پایة آن یک کانون تجمیع، دو کانون ادغامی و ده کانون کلیدی مستعد توسعه و تجهیز مشخص و مکان‌گزینی گردیده‌اند. چگونگی مطالعات تفصیلی و تجزیه و تحلیل‌های انجام شده در متن اصلی مقاله آمده است.