بررسی شیوع اختلالات اسید- باز در بیماران با مسمومیت حاد بستری در واحد مراقبتهای ویژهی بیمارستان خورشید اصفهان
نویسندگان
1 استاد، مرکز تحقیقات سمشناسی بالینی و گروه سمشناسی بالینی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی پزشکی، کمیتهی تحقیقات دانشجویی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
3 استاد، مرکز تحقیقات سمشناسی بالینی و گروه سمشناسی بالینی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
4 استاد، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکدهی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22122/jims.v36i509.10325چکیده
مقدمه: اختلالات اسید- باز یکی از شایعترین یافتهها در بخش مراقبتهای ویژه (Intensive care unit یا ICU) است. هدف از انجام این مطالعه، بررسی شیوع اختلالات اسید- باز به تفکیک نوع و علل آن در بیماران بستری در ICU مسمومین است.روشها: در این مطالعهی مقطعی، 214 بیمار با مسمومیت حاد که در ICU مسمومین بیمارستان خورشید اصفهان از مهر 1395 تا آذر 1396 بستری بودند، وارد مطالعه شدند. سپس، وضعیت اسید- باز بدو ورود به اورژانس بیماران و ارتباط آن با عوامل دموگرافیک، علایم بالینی و پیرابالینی بدو ورود بیماران و پیایند درمان آنان بررسی گردید.یافتهها: بیشتر بیماران (7/89 درصد) دارای اختلال اسید- باز بودند. بیشتر بیماران (3/31 درصد) در بدو ورود به اورژانس، اختلال اسیدوز متابولیک داشتند. همچنین، تعداد زیادی از بیماران (6/71 درصد) دارای اختلال اسیدوز متابولیک، از جنس مذکر بودند (01/0 = P). 48 بیمار (4/22 درصد) در بدو ورود هوشیار و بیدار بودند که از این تعداد، 8/93 درصد دارای یکی از اختلالات اسید- باز بودند و 60 بیمار (0/28 درصد) سطح هوشیاری در حد استوپور و کما داشتند که از این تعداد، 1/89 درصد دارای اختلال اسید- باز بودند. بین نوع اختلال اسید- باز با جنسیت بیماران و سطح هوشیاری بدو ورود، ارتباط معنیداری وجود داشت (05/0 > P). همچنین، بین عاقبت درمانی با سن، نوع دارو و یا سم و الکتروکاردیوگرافی (Electrocardiography یا ECG) غیر طبیعی، ارتباط معنیداری مشاهده شد. از بین عوامل مختلف مورد بررسی، فقط سن، عامل پیشگویی کنندهی عاقبت بیماران بود (040/1-004/1 = Confidence interval یا CI 95 درصد، 02/1 = Odd ratio یا OR، 01/0 = P).نتیجهگیری: اختلال اسید و باز، یافتهی شایع در بیماران با مسمومیت حاد میباشد. سطح هوشیاری بدو ورود به اورژانس و جنسیت، از عوامل مرتبط با وضعیت اسید و باز بیماران در بدو ورود به اورژانس میباشند. وضعیت اسید- باز بدو ورود بیماران به تنهایی در ایجاد پیشآگهی و سرانجام بیماران نقشی ندارد و باید به همراه عوامل دیگر مورد بررسی قرار گیرد.