عوامل مرتبط با اسیدیته‌ی معده‌ی بیماران با شرایط بحرانی: رویکردی جهت تجویز منطقی داروهای سرکوب کننده‌ی اسید معده

نویسندگان

1 دانشیار، گروه بیهوشی، دانشکده‌ی پزشکی و مرکز تحقیقات بیهوشی و مراقبت‌های ویژه، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار، گروه داروسازی بالینی و خدمات دارویی، دانشکده‌ی داروسازی و علوم دارویی و مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

4 دکترای داروسازی، گروه داروسازی بالینی و خدمات دارویی، دانشکده‌ی داروسازی و علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

5 استاد، گروه داخلی، دانشکده‌ی پزشکی و مرکز تحقیقات گوارش، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22122/jims.v36i508.10580
چکیده

مقدمه: اندازه‌گیری pH معده در زمینه‌های مختلف پزشکی نظیر کنترل آسیب‌های وارد شده به مخاط معده در اثر استرس به ویژه در بیماران با شرایط بحرانی، می‌تواند مفید باشد. بنابراین، در مطالعه‌ی حاضر، اسیدیته‌ی معده‌ی بیماران بستری در بخش مراقبت‌های ویژه (Intensive care unit یا ICU) با خطر بالای خونریزی گوارشی اندازه‌گیری و تأثیر عوامل مختلف بر آن بررسی گردید.روش‌ها: در مطالعه‌ی بالینی آینده‌نگری، ترشحات معده‌ی 200 بیمار بستری در ICU که داروی سرکوب کننده‌ی اسید معده برای پیشگیری از زخم معده (Stress ulcer prophylaxis یا SUP) دریافت کردند، در صورت داشتن لوله‌ی نازوگاستریک آسپیره شد و با استفاده از pHمتر اندازه‌گیری گردید. بیماران بر اساس نتایج این آزمایش، به دو گروه pH < 4 یا pH ≥ 4 تقسیم شدند. همچنین، میزان خونریزی مخفی در ترشحات آسپیره شده‌ی معده بررسی گردید.یافته‌ها: از بین 740 pH معده‌ی بررسی شده طی پی‌گیری بیماران، 5/26 درصد کمتر از 4 گزارش شدند. امتیاز Acute physiology and chronic health evaluation (APACHE)، عوامل خطر اصلی خونریزی گوارشی، نارسایی مزمن اعضا، مولتیپل‌تروما (Multiple trauma)، تعداد عوامل خطر فرعی و وجود خون مخفی در ترشحات آسپیره، از جمله‌ی سایر عواملی بودند که با pH کمتر از 4 ارتباط معنی‌داری را نشان دادند. پنتوپرازول تزریقی نیز نسبت به سایر داروهای SUP مصرف شده به صورت معنی‌داری با pH > 4 ارتباط داشت.نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد اندازه‌گیری pH معده در بیماران با خطر بالای خونریزی گوارشی و توجه بیشتر به عوامل مرتبط با اسیدیته، می‌تواند به عنوان رویکرد بالینی در راستای تجویز سرکوب کننده‌های قوی‌تر اسید معده به منظور محافظت از مخاط گوارشی و جلوگیری از بروز خونریزی گوارشی شدید در جمعیت‌های آسیب پذیر مفید باشد.