راهبردهای آموزشی مبتنی بر مغز اجتماعی با تأکید بر تکنیک های تعاملی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 دانشیار، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، ایران.

doi
10.61838/KMAN.IRPHE.31.2.1
چکیده

نظام‌های آموزشی در حال تحوّل هستند و آخرین انقلاب­ در آموزش، آموزش و یادگیری مبتی بر مغز است. تحقیق حاضر به ­قصد پاسخگویی به این سؤال انجام شد که آموزش مبتنی بر مغز اجتماعی چیست و کیفیت (راهبردهای) این آموزش‌ چگونه است؟ از آنجا که سؤال بر چگونگی آموزش استوار است، به­ راهبرد­شناسی آموزش مبتنی بر مغز اجتماعی با اتکا به شواهد تحقیقاتی اقدام شد. این کار به­ روش اسنادی و مروری انجام شده است. جمع ­آوری داده ­ها بر اساس جستجو در پایگاه‌های اطلاعات علمی بود. ابزار جمع ­آوری نیز فیش­ برداری از اسناد مکتوب بود که تحت معیار 1. انتخاب تعمّدی با رجوع به اسناد مرتبط ­تر، معنادارتر، پراستنادتر و نمایاتر؛ 2. انتخاب انباشتی با تکیه بر منابعِ هر سند؛ 3. تطابق کلیدواژه­ انتخاب شدند. استخراج و گزارش نتایج بر اساس تحلیل محتوای کیفی اسناد بود. اعتبار تحقیق بر اساس اعتبار اسناد و توافق موضوعی و رعایت کدهای اخلاق در پژوهش ­های اجتماعی تأمین شد. 18 استراتژی درباره چگونگی آموزش مبتنی بر مغز اجتماعی با تکیه بر روش ­های تعاملی استخراج شد. این نتیجه به­ دست آمد که مبنای نظری و تجربی مغز اجتماعی و آموزش مبتنی بر مغز اجتماعی، در وهله اول توجه به «تعامل اجتماعی» برای به حداکثر رساندن اثرهای آموزش (یادگیری) است. در این آموزش عنصر تعامل و اتصالات عصب اجتماعی غالب است. استراتژی­ ها عبارت­­ اند از: انواعی از آموزش تعاملی در زمینه­ های گروهی، گفتگومحور و محاوره­ای، مبتنی بر استدلال و تفکر انتقادی، مسأله­محور، پروژه­محور با فرصت تحقیقاتی، تطبیقی، تلفیقی، یاددهی-یادگیری، مبتنی بر تجارب و روایات، آهنگین با تداعی­ های حسی، آموزش از طریق بازی و بازیوارسازی، گروه­بندی و مشارکت تحصیلی، حرکت و جنبش، به ­کارگیری مدل­ ها و نظریه ­ها در متن زندگی، استفاده از رویدادها و منابع خبری، یکپارچه­ سازی آموزش دیجیتال و زنده، کاربرد طنز و تمثیل و نقش‌آفرینی. بر این اساس به­ کارگیری راهبرد­های آموزش مبتنی بر مغز اجتماعی به­ ویژه در آموزش علوم اجتماعی می ­تواند موجب بهبود آموزش و یادگیری شود.