فعالیت ضد باکتریایی و ضد بیوفیلمی عصاره‌ی متانولی برگ، میوه و گال Pistacia Atlantica علیه چند نمونه باکتری بیماری‌زا

نویسندگان

1 استادیار، گروه میکروبیولوژی، واحد فلاورجان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 گروه میکروبیولوژی، واحد فلاورجان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

doi
10.22122/jims.v36i482.9549
چکیده

مقدمه: امروزه عفونت‌های باکتریایی و مقاومت آنتی‌بیوتیکی عوامل ایجاد کننده‌ی آن‌ها، از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی محققان و پزشکان می‌باشند. در این پژوهش، خاصیت ضد باکتریایی و ضد بیوفیلمی عصاره‌ی متانولی برگ، میوه و گال Pistacia atlantica بر روی تعدادی از باکتری‌های بیماری‌زا مورد ارزیابی قرار گرفت.روش‌ها: برگ، میوه و گال Pistacia atlantica از جنگل‌های استان لرستان جمع‌آوری شد. خاصیت ضد باکتریایی به روش انتشار چاهک بر Staphylococcus aureus، Bacillus cereus، Enterococcus faecalis، Pseudomonas aeruginosa و Escherichia coli مورد بررسی قرار گرفت. روش میکرودایلوشن (Microdilution) برای تعیین حداقل غلظت مهار کنندگی و حداقل غلظت کشندگی استفاده شد. فعالیت ضد بیوفیلمی عصاره‌ی متانولی در غلظت‌های تحت کشنده بر روی تشکیل بیوفیلم Staphylococcus aureus و Pseudomonas aeruginosa به روش میکروتیتر پلیت بررسی شد.یافته‌ها: عصاره‌های متانولی برگ، میوه و گال Pistacia atlantica اثرات ضدباکتریایی قابل توجهی علیه باکتری‌های مورد آزمایش به‌ استثنای Escherichia coli داشتند. بین فعالیت ضد باکتریایی و غلظت عصاره‌ها ارتباط معنی‌داری وجود داشت (050/0 > P). عصاره‌ی متانولی گال، بالاترین اثر ضد باکتریایی را داشت. حداقل غلظت مهار کنندگی عصاره‌ی متانولی برگ، میوه و گال 5/12-3 میلی‌گرم/میلی‌لیتر بود. حداقل غلظت کشندگی این عصاره، 25-25/6 میلی‌گرم/میلی‌لیتر بود. عصاره‌ی متانولی گال Pistacia atlantica در غلظت 6 میلی‌گرم/میلی‌لیتر به ترتیب باعث کاهش تولید بیوفیلم Staphylococcus aureus و Pseudomonas aeruginosa به میزان 100 و 74 درصد شد.نتیجه‌گیری: عصاره‌ی متانولی بخش‌های مختلف گیاه Pistacia atlantica اثر ضد باکتریایی داشتند. همچنین، عصاره‌ی متانولی باعث کاهش تولید بیوفیلم Staphylococcus aureus و Pseudomonas aeruginosa شد.