ارزیابی میزان دز تحمیلی و احتمال بروز عوارض در بافت سالم قلب و ریه ناشی از تابش به غدد فوق ترقوه‌ای با میدان‌های قدامی- خلفی و موازی مقابل هم، هنگام درمان بیماران ماستکتومی شده در روش مماسی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد، گروه فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار، گروه رادیوتراپی آنکولوژی، دانشکده‌ی ‌پزشکی و بیمارستان سیدالشهدا (ع)، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22122/jims.v36i481.9308
چکیده

مقدمه: هدف از انجام این مطالعه، ارزیابی دز تحمیلی و همچنین، مقادیر احتمال بروز عوارض در بافت سالم (Normal tissue complication probability یا NTCP) قلب و ریه ناشی از تابش غدد فوق ترقوه‌ای با میدان‌های قدامی- خلفی (Anterior-posterior یا AP) و موازی مقابل هم (Parallel opposed fields یا POFs) هنگام درمان بیماران ماستکتومی شده در روش مماسی بود.روش‌ها: از یک فانتوم قفسه‌ی سینه، تصاویر Computed tomography scan (CT scan) گرفته شد. سپس، با استفاده از سیستم طراحی درمان (Treatment planning system یا TPS) TiGRT، روش‌های AP و POFs اجرا و با استفاده از Dose-volume histogram (DVH) حاصل مقادیر NTCP تخمین زده شد. سپس، مطابق با طراحی درمان انجام شده، فانتوم با استفاده از فوتون‌های 15 و 6 مگاولت دستگاه شتاب دهنده‌ی خطی Siemens primus تحت تابش قرار گرفت و دز قلب و ریه با استفاده از دزیمترهای ترمولومینسانس (Thermoluminescent dosimeter یا TLD) در فانتوم اندازه‌گیری شدند.یافته‌ها: دز میانگین قلب و ریه در روش مماسی با یک میدان AP (به ترتیب 17/3 ± 73/28 و 84/2 ± 42/35 درصد) به طور معنی‌داری کمتر از روش مماسی با دو میدان POFs (به ترتیب 77/3 ± 41/30 و 35/2 ± 36/49 درصد) بود (به ترتیب 078/0 = P و 045/0 = P) بود. همچنین، مقادیر NTCP ریه مجاور و قلب در طرح مماسی با میدان AP (به ترتیب 3 و 4 درصد) کمتر از طرح مماسی با POFs (به ترتیب 6 و 4 درصد) بودند.نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد تابش غدد فوق ترقوه‌ای با یک میدان AP، به دلیل دز و همچنین، NTCP کمتر به قلب و ریه، در مقایسه با دو میدان POFs، روش مناسب‌تری برای درمان ماستکتومی باشد.