بررسی میزان توجیه درخواست آزمون‌های سی‌تی اسکن در جهت کاهش خطر سرطان‌های ناشی از تابش

نویسندگان

1 دانشیار، گروه تکنولوژی پرتوشناسی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی، گروه تکنولوژی پرتوشناسی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشجوی کارشناسی، گروه تکنولوژی پرتوشناسی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

4 مربی، گروه تکنولوژی پرتوشناسی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

5 دانشجوی کارشناسی، گروه تکنولوژی پرتوشناسی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

6 دانشجوی کارشناسی، گروه تکنولوژی پرتوشناسی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22122/jims.v36i477.9673
چکیده

مقدمه: پرتوهای یونیزان مورد استفاده در سی‌تی اسکن، دارای خطر سرطان‌زایی می‌باشد. هدف از انجام تحقیق حاضر، بررسی میزان توجیه آزمون‌های مختلف سی‌تی اسکن توسط پزشکان درخواست‌کننده در بیمارستان آیت‌اله کاشانی اصفهان بود.روش‌ها: اطلاعات بیماران شامل جنسیت، سن، نوع آزمون سی‌تی اسکن، علت درخواست آزمون، تخصص پزشک درخواست‌کننده و نتیجه‌ی آزمون جمع‌آوری شد. درصد موارد مثبت یا غیر طبیعی برای هر آزمون بر اساس گزارش‌های ثبت شده توسط رادیولوژیست به دست آمد. درصد موارد مثبت نیز بر حسب تخصص پزشکان درخواست‌کننده تعیین گردید.یافته‌ها: در مجموع، 888 آزمون سی‌تی اسکن مورد بررسی قرار گرفت. تعداد آزمون‌های سی‌تی اسکن مغز، شکم، قفسه‌ی صدری، ستون فقرات، استخوان‌های صورت، لگن، اندام فوقانی و اندام تحتانی به ترتیب 601، 13،31، 76، 53، 29، 19 و66 مورد بود. کمترین و بیشترین درصد موارد غیر طبیعی به ترتیب به سی‌تی اسکن مغز (64/18 درصد) و اندام فوقانی (84/36 درصد) اختصاص داشت. بیشترین درصد نتایج طبیعی مربوط به بیمارانی بود که توسط پزشکان عمومی، جراحان عمومی و متخصصان طب اورژانس به بخش سی‌تی اسکن ارجاع شده بودند.نتیجه‌گیری: در مجموع همه‌ی آزمون‌ها، 38/78 درصد از گزارش‌ها طبیعی بود و یا به عبارت دیگر، کمتر از 22 درصد آزمون‌ها نشان دهنده‌ی موارد پاتولوژیک بود. بنابراین، لازم است درخواست‌های بی‌مورد در جهت کاهش دوز تابشی جامعه، کاهش پیدا کند. همچنین، باید آگاهی پزشکان درخواست‌کننده در زمینه‌ی توجیه مناسب انجام آزمون‌های سی‌تی اسکن مبتنی بر دستورالعمل‌های بالینی افزایش یابد.