بررسی اثر قطره‌ی چشمی تتراکائین در مقایسه با دارونما بر رفلکس چشمی- قلبی در جراحی استرابیسم

نویسندگان

1 دانشیار، گروه بیهوشی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشجوی تخصصی رادیولوژی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 پزشک عمومی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

4 استادیار، گروه بیهوشی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

5 دانشجوی پزشکی، کمیته‌ی تحقیقات دانشجویی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22122/jims.v36i474.9475
چکیده

مقدمه: عمل جراحی استرابیسم با دست‌کاری اجزای ساختمانی داخل چشم همراه است که می‌تواند منجر بروز رفلکس چشمی- قلبی (Oculocardiac reflex یا OCR) گردد. با توجه به اثرات خطرناک رفلکس قلبی- چشمی، مطالعه‌ی حاضر با هدف بررسی اثرات استفاده از قطره‌ی چشمی تتراکائین به عنوان قطع کننده‌ی امواج عصبی موضعی بر رفلکس چشمی- قلبی در جراحی استرابیسم انجام شد.روش‌ها: این کارآزمایی بالینی، شامل 70 نفر از بیماران تحت جراحی استرابیسم بود که به صورت تصادفی به دو گروه دارونما (اشک مصنوعی) و گروه تتراکائین تقسیم شدند. بلافاصله پس از بیهوشی و قبل از هر گونه مداخله‌ی جراحی، 3 قطره از محلول مورد بررسی در هر یک از چهار جهت چشم بیماران ریخته شد. برای همه‌ی بیماران، تعداد ضربان قلب، فشار خون سیستول و دیاستول، میانگین فشار شریانی و تعداد تنفس در زمان‌های مختلف ثبت گردید. بروز (افت ضربان قلب بیش از 20 درصد) و شدت (خفیف، متوسط و شدید) OCR در مراحل آزادسازی و برش عضله، زمان لازم جهت بهبود رفلکس چشمی- قلبی و دز آتروپین مصرفی، ارزیابی و مقایسه شد.یافته‌ها: بروز رفلکس چشمی- قلبی در مرحله‌ی آزادسازی میان دو گروه تتراکائین (8) و گروه دارونما (11) متفاوت نبود (42/0 = P)، اما در مرحله‌ی برش در گروه دارونما (9) بیشتر از گروه تتراکائین (2) بود (02/0 = P). شدت رفلکس چشمی– قلبی در مرحله‌ی ‌آزادسازی در میان دو گروه تتراکائین (خفیف = 5، متوسط = 2، شدید = 1) و گروه دارونما (خفیف = 8، متوسط = 0، شدید = 3) متفاوت نبود (44/0 = P)، اما در مرحله‌ی برش در گروه دارونما (خفیف = 1، متوسط = 8، شدید = 0) بیشتر از گروه تتراکائین (خفیف = 1، متوسط = 1، شدید = 0) بود (02/0 = P). مدت زمان بهبود OCR (74/0 = P) و میزان آتروپین مورد استفاده (92/0 = P) در دو گروه تفاوتی نشان نداد.نتیجه‌گیری: استفاده از قطره‌ی تتراکائین موضعی، تنها باعث کاهش بروز و شدت رفلکس چشمی– قلبی در مرحله‌ی برش جراحی استرابیسم می‌گردد. برای اظهار نظر قطعی در این زمینه، انجام مطالعات تکمیلی بیشتر توصیه می‌شود.