بررسی عوامل مؤثر بر بقای زنان مبتلا به سرطان پستان با استفاده از مدل Bayesian Cox

نویسندگان

1 استاد، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران

2 دانشجوی پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران

3 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه آمار زیستی، دانشکده‌ی علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه آمار زیستی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران

doi
10.22122/jims.v36i466.9108
چکیده

مقدمه: سرطان پستان یکی از بیماری‌های شایع در میان زنان است که عوامل مختلفی در ایجاد آن دخالت دارند. هدف از انجام این مطالعه، بررسی تأثیر نشانگرهای تومور Estrogen receptor (ER)، Human epidermal growth factor receptor 2 (Her2) و آنتی‌ژن Ki67 و دیگر عوامل تأثیرگذار بر روی بقای بیماران شهر یزد با استفاده از روش آنالیز Bayesian Cox چندگانه بود.روش‌ها: از میان مراجعه کنندگان به مرکز پرتودرمانی شهید رمضان‌زاده، 538 نفر از بیماران مبتلا به سرطان پستان شناسایی شدند و اطلاعات آنان از سال‌های 91-1384 ثبت شد. از نرم‌افزار R نسخه‌ی 2.4.3 برای آنالیز داده‌ها استفاده گردید. همچنین، 050/0 > P به عنوان سطح معنی‌داری در نظر گرفته شد.یافته‌ها: میانگین سن شرکت کنندگان 16/11 ± 03/48 سال و میانگین زمان بقا 23/4 ± 64/97 ماه بود. با استفاده از روش Kaplan–Meier میزان بقای 1، 3، 5 و 8 ساله‌ی زنان مبتلا به سرطان پستان به ترتیب 976/0، 898/0، 823/0 و 737/0 برآورد گردید. نتایج حاصل از آنالیز چندگانه‌ی Bayesian Cox نشان داد که متغیرهای Ki67 (372/6-630/1 = Prediction interval یا PI 95 درصد، 260/3 = Hazard ratio یا HR) و ER (354/3-023/2 = PI 95 درصد، 592/2 = HR)، مرحله‌ی بیماری (730/7-079/4 = PI 95 درصد، 620/5 = HR)، درگیری غدد لنفاوی (790/2-127/1 = PI 95 درصد، 761/1 = HR) و جراحی (422/2-102/1 = PI 95 درصد، 631/1 = HR) روی زمان بقا تأثیر معنی‌داری داشتند.نتیجه‌گیری: طبق آنالیز Bayesian Cox چندگانه، متغیرهای مرحله‌ی بیماری و درگیری غدد لنفاوی و نوع عمل جراحی و نشانگرهای Ki67 و ER بر روی مخاطره‌ی مرگ تأثیر مثبت دارند. با تلفیق روش Bayesian Cox و نیمه پارامتری در آنالیز بقا، به دلیل استفاده از اطلاعات پیشین و عدم نیاز به برقراری شروط روش پارامتری، مدل انعطاف‌پذیری و نیرومندی بیشتری در برابر اختصاص اشتباه احتمالات را دارد. این امر به نتایج اعتبار بیشتری می‌بخشد.