بررسی همبستگی هوش هیجانی و مؤلفه‌های آن با افسردگی پس از زایمان

نویسندگان

1 استادیار، گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده‌ی پرستاری و مامایی شهید بهشتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه روان‌پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه آمار زیستی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده‌ی پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
چکیده

مقدمه: افسردگی، مهم‌ترین اختلال روانی پس از زایمان است و مقابله با آن، به سطح بالایی از راهبردهای مبارزه با استرس و حل مسأله نیاز دارد که مدیریت آن‌ها با هوش هیجانی است. این مطالعه، با هدف تعیین همبستگی هوش هیجانی و مؤلفه‌های آن با افسردگی پس از زایمان انجام گردید.روش‌ها: در این مطالعه‌ی توصیفی- همبستگی، 190 زن باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی سبزوار در سال 1395 دارای مشخصاتی نظیر ملیت ایرانی، داشتن سواد، سن 40-15 سال، عدم حاملگی پر خطر، متأهل و عدم زایمان زودرس، به روش نمونه‌گیری سهمیه‌ای انتخاب شدند. ابزارها شامل پرسش‌نامه‌ی مشخصات دموگرافیک و مامایی، پرسش‌نامه‌ی افسردگی Beck، پرسش‌نامه‌ی Edinburgh و پرسش‌نامه‌ی هوش هیجانی Bar-On بود. پرسش‌نامه‌ی Edinburgh، 4-1 ماه بعد از زایمان و سایر پرسش‌نامه‌ها در سه ماه آخر بارداری تکمیل شدند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های آماری Two-sample t، ANOVA، Regression خطی و همبستگی Pearson در سطح معنی‌داری 050/0 > P تجزیه و تحلیل شدند.یافته‌ها: میانگین سنی مادران 49/5 ± 58/27 سال بود. 0/55 درصد هوش هیجانی بالا و 7/21 درصد افسردگی پس از زایمان داشتند. میزان افسردگی در خانم‌های با حمایت عاطفی زیاد و خیلی زیاد، کمتر از خانم‌های با حمایت عاطفی متوسط بود (046/0 = P). بین نمره‌ی پرسش‌نامه‌ی Beck (001/0 > P)، مدت زمان ازدواج مادر (041/0 = P) و فاصله‌ی زایمان فعلی از زایمان قبلی مادر (029/0 = P) با افسردگی پس از زایمان رابطه‌ی آماری مثبت و معنی‌داری مشاهده شد. بین هوش هیجانی و مؤلفه‌های آن با افسردگی پس از زایمان، همبستگی منفی و معنی‌داری وجود داشت (51/0- = R، 001/0 > P).نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج مطالعه و آموزش پذیر بودن هوش هیجانی، به نظر می‌رسد که می‌توان با تعیین نمره‌ی هوش هیجانی مادران قبل از زایمان و افزایش آن از طریق برنامه‌های آموزشی، میزان افسردگی بعد از زایمان را کاهش داد.