براورد توابع تقاضای نهاده های تولید و عرضه گندم آبی و دیم در کشاورزی ایران
نویسندگان
1
2
doi
10.30490/aead.2002.132308چکیده
هدف مقاله حاضر براورد همزمان توابع سود عرضه محصول و تقاضای نهاده های گندم آبی و دیم با استفاده از داده های سری زمانی دوره ۱۳۵۰ -۱۳۷۸ و تعیین کشش های تولیدی محصول و تقاضای نهاده ها نسبت به قیمت محصول و عوامل تولید است.در این مقاله ضمن بررسی اهمیت گندم و سیاست های پیشین قیمتگذاری در کشور، از تابع سود ترانسلوگ نرمال به منظور برآورد توابع عرضه دو نوع گندم آبی و دیم و توابع تقاضای نهاده های این دو محصول استفاده شده است. سپس توابع ،سود عرضه و تقاضای نهاده ها به طور همزمان با به کارگیری روش سیستم معادلات به ظاهر نامرتبط تکراری تخمین زده شده و کشش های قیمتی خودی و متقاطع عوامل تولید و نیز کشش های محصول نسبت به قیمت محصول و عوامل محاسبه گردیده است.مزیت پژوهش حاضر نسبت به مطالعات مشابه قبلی به کارگیری تابع سود انعطاف پذیر ترانسلوگ و نیز تخمین همزمان معادلات سود عرضه و تقاضای نهاده های محصول برای دستیابی به تابع عرضه محصول است. ویژگی دیگر این مطالعه استفاده از اطلاعات سری زمانی به جای اطلاعات مقطعی و در نتیجه انعکاس شدیدتر تغییرات قیمت ها و دستیابی به مقادیر دقیق تر کشش هایی است که با تخمین همزمان توابع سود انعطاف پذیر ترانسلوگ و عرضه و تقاضای نهاده های محصول به دست می آید.نتایج نشان می دهد که تمامی کشش های حاصل از برآورد ضرایب برای هر دو نوع گندم آبی و دیم دارای علامتی مطابق با انتظارات نظری است کشش های خودی تقاضای نهاده ها همگی گویای رابطه معکوس منفی میان قیمت و مقدار نهاده های تولید است. در ضمن ماشین آلات در کشت گندم آبی و بذر اصلاح شده در کشت گندم دیم با کشش است. همچنین مقادیر کشش های متقاطع تقاضا برای این نهاده ها نشاندهنده رابطه مکملی و جانشینی میان هر جفت از این نهاده هاست. کشش های تقاضای نهاده ها نسبت به قیمت گندم مثبت و تنها کشت های دو نهاده بذر اصلاح شده و کود شیمیایی در کشت گندم آبی نسبت به قیمت گندم کوچکتر از یک است. به علاوه کششهای عرضه محصول نسبت به قیمت نهاده ها منفی و در کشت گندم دیم بجز در مورد نیروی کار کوچکتر از یک است. کششهای قیمتی عرضه دو نوع گندم آبی و دیم مثبت و بزرگتر از یک است که این موضوع حساسیت شدید گندمکاران را نسبت به تغییرات قیمت نشان می دهد.