تفجوشی پلاسمای جرقهای (SPS) پودر آلیاژ آلومینیوم 3000 و 5000 تهیه شده از بازیافت قوطیهای مستعمل نوشیدنی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی مواد، دانشگاه صنعتی سهند تبریز، تبریز، ایران
2 استاد، دانشکده مهندسی مواد، دانشگاه صنعتی سهند تبریز، تبریز، ایران
doi
10.30495/jnm.2024.33170.2036چکیده
چکیدهمقدمه: در تحقیق حاضر، قطعات بالک آلومینیم با روش تف جوشی پلاسمای جرقه ای پودر آلیاژهای آلومینیوم 3004 و 5182 که یکی از روش های نوین متالورژی پودر برای تولید قطعات فلزی است، تولید شدند. پودر آلیاژ آلومینیوم از طریق بازیافت قوطی های آلومینیومی مستعمل نوشیدنی که متشکل از آلیاژ 5182 برای قسمت سر و 3004 برای قسمت بدنه قوطی هستند؛ با استفاده از دستگاه آسیای گلوله ای سیاره ای حاصل شده بود.روش: پودرهای آلیاژ 5182 و آلیاژ 3004 تحت شرایط؛ به ترتیب در دمای 530 و 570 درجه سانتیگراد، با نرخ گرمایش 20 درجه سانتی گراد بر دقیقه، تحت خلأ به مدتزمان 30 دقیقه و فشار اعمالی تکمحوره تا حداکثر 35 مگا پاسکال در قالب گرافیتی با قطر 25 میلی متر، هر کدام بطور جداگانه به روش پلاسمای جرقه ای تف جوشی شدند. محصول تف جوشی، قطعات قرصی شکل با قطر 25 میلی متر و ضخامت 17 میلی متر بودند. ابتدا چگالی هر قرص به روش ارشمیدس تعیین شد. سپس برای بررسی استحکام کششی از هر کدام از آلیاژهای ساخته شده، بترتیب ازنواحی بالا، وسط و پائین سطح مقطع هر قرص سه نمونه استخراج شد. ریزساختار بررسی و خواص مکانیکی نظیر استحکام کششی و سختی تعیین گردید.یافته ها: چگالی نمونه 5182 و 3004 به ترتیب 61/2 و g/cm3 71/2 به دست آمده، همچنین میانگین سختی برای نمونه 5182 و نمونه 3004 بهترتیب، 11±109 و HV8±231 و میانگین استحکام کششی برای این دو آلیاژ بترتیب 7±194 و MPa17±243 اندازهگ یری شده است. تف جوشی هر دو آلیاژ با مکانیزم تف جوشی فاز مایع فراجامد تحت فشار انجام شده است. مطالعات ریزساختاری و شکست نگاری حاکی از پیدایش ساختار گرادیانی است، بطوریکه در ناحیه پائینی هر دو نمونه ساختار متراکم تری بدلیل تجمع فاز مایع بوجود آمده است. ضمنا فازهای ناپایدار در ریزساختار آلیاژ تف جوشی شده ی 3004 ریزتر از آلیاژ 5182 است که بدلیل متراکم بودن بیشتر آن آلیاژ است.نتیجه گیری: با توجه به ریزساختار و موفولوژی شکست می توان نتیجه گرفت که قابلیت تفجوشی آلیاژ 3004 بهتر از آلیاژ 5182 است و هم چنین خواص فیزیکی و مکانیکی بهتری دارد. ضمنا گرادیان بوجود آمده در فرآیند تفجوشی قوس پلاسما از اهمیت به سزایی برخوردار است، که این رخداد به ویژه در آلیاژ 5182 بوضوح قابل ردیابی و تعقیب است.