بررسی پتانسیل اثر بازدارندگی میوه‌ی آقطی سیاه بر تکثیر اولیه‌ی ویروس آنفلوانزا

نویسندگان

1 استادیار، مؤسسه‌ی تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی، کرج، ایران

2 کارشناس ارشد، گروه بیوتکنولوژی گیاهی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه بیوتکنولوژی گیاهی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
چکیده

مقدمه: آنفلوانزا تهدید جدی سلامت جوامع انسانی و حیوانی در سطح جهان است. در سال‌های اخیر، با افزایش سویه‌های مقاوم به دارو، ترکیبات طبیعی گیاهی با خواص ضد ویروسی و آثار جانبی کمتر اهمیت ویژه‌ای یافته‌اند. در این مطالعه، پتانسیل اثر بازدارندگی میوه‌ی آقطی سیاه بر سلول‌های اپی‌تلیومی آلوئولار تنفسی انسان (A549) آلوده شده با ویروس آنفلوانزا ارزیابی شد.روش‌ها: عصاره‌ی آبی میوه‌ی آقطی سیاه تهیه و میزان آستانه‌ی سمیت عصاره برای سلول‌های A549، برآورد شد. سپس، 50 درصد اثر بازدارندگی (50IC یا Half maximal inhibitory concentration) غلظت‌های مختلف عصاره بر ویروس و نیز شاخص انتخابی (SI یا Selectivity index) در دو فرایند پیش‌آزمون (پیش از اتصال ویروس به سلول یا اثر مستقیم) و پس‌آزمون (پس از جذب ویروس به سلول یا اثر غیر مستقیم) محاسبه شد. اثر بازدارندگی عصاره‌ی این گیاه بر تکثیر ویروس با عیارسنجی و آزمایش کمی Real time reverse transcription polymerase chain reaction (Real time RT-PCR) ارزیابی شد.یافته‌ها: غلظت 6/82 میکروگرم بر میلی‌لیتر از عصاره‌ی میوه‌ی آقطی سیاه دوز آستانه، اثر سمی بر روی سلول A549 نداشت. میزان SI برآورد شده‌ی عصاره، پیش از اتصال ویروس به سلول (10/15 میکروگرم بر میلی‌لیتر)، افزایش عیار ویروس و نیز سنتز RNAهای نوکلئوپروتئین ویروسی نشان داد که این گیاه اثر بازدارندگی مستقیم بر فعالیت هماگلوتینین ویروس ندارد. در پس‌آزمون، میزان بیشتر SI، کاهش قابل توجه عیار و تعداد رونوشت‌های نوکلئوپروتئین ویروس، تأیید کننده‌ی اثر مهاری این گیاه بر فعالیت‌های جوانه زدن و انتشار ویریون‌ها بود.نتیجه‌گیری: تیمار سلول‌های اپی‌تلیومی تنفسی انسان آلوده شده با ویروس آنفلوانزا با آقطی سیاه، ممکن است بر رهاسازی ذرات ویروسی اثر بازدارنده داشته باشد و یا در عملکرد رشته‌های لیپیدی سلول تداخل ایجاد نماید. مکانیسم این برهم‌کنش، در مطالعات آینده مورد بررسی قرار خواهد گرفت.