بررسی پینه‌زایی در گیاه دارویی چویل (Ferulago angulata B.) با استفاده از انواع ریزنمونه و تنظیم کننده های رشد

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد اصلاح نباتات، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج

2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج

3 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج

doi
چکیده

چویل با نام علمی  Ferulago angulata B.از گیاهان دارویی مهم و متعلق به خانواده چتریان می‌باشد. جهت تعیین مناسب‌ترین نوع ریزنمونه و ترکیب هورمونی برای پینه‌زایی در این گیاه، آزمایشی در دانشگاه یاسوج با استفاده از ریزنمونه‌های ریشه، ساقه، برگ (حاصل از کشت جنین) و جنین برش خورده و تیمارهای هورمونی NAA همراه با BAP هرکدام در پنج سطح (0، 5/0، 1، 5/1 و 2 میلی­گرم در لیتر) و هم چنین 2,4-D در پنج سطح (0، 1، 2، 3 و 4 میلی­گرم در لیتر) همراه با  BAP در پنج سطح (0، 5/0، 1، 5/1 و 2 میلی­گرم در لیتر) در محیط­کشت MS4/1به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار مورد بررسی و آزمایش قرار گرفتند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که کلیه اثرهای اصلی، برهمکنش‌های دوگانه و برهمکنش ریزنمونه، NAA وBAP  برای درصد پینه‌زایی، وزن تر پینه، وزن خشک پینه، طول پینه، قطر پینه و حجم پینه معنی‌دار شد. در آزمایش دیگر نیز نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که کلیه اثرهای اصلی، برهمکنش‌های دوگانه و برهمکنش ریزنمونه و 2,4-D وBAP  برای درصد پینه‌زایی، وزن تر پینه، وزن خشک پینه، طول پینه، قطر پینه و حجم پینه معنی‌دار شد. براساس مقایسه میانگین‌ها، ریزنمونه ریشه در تمام غلظت‌های NAA صرف­نظر از غلظت‌های مختلف BAP جهت تولید پینه موثرتر بود. همچنین در تیمارهای هورمونی 2,4-D همراه با BAP نیز، ریزنمونه ریشه در ترکیب هورمونی 1 میلی­گرم در لیتر 2,4-D همراه با 5/1 میلی­گرم در لیتر BAP مناسب‌ترین ریزنمونه و ترکیب هورمونی از نظر ویژگی‌های درصد پینه‌زایی، وزن تر پینه، وزن خشک پینه، طول پینه، قطر پینه و حجم پینه بودند. نظر به واکنش خوب چویل به پینه‌زایی می‌توان از این نتایج برای اهداف مختلف اصلاحی استفاده نمود.