اثر تجویز هم‌زمان عامل محرک کلونی گرانولوسیت و اینترفرون آلفا بر پوکی استخوان

نویسندگان

1 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده‌ی علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زیست‌شناسی، دانشکده‌ی علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استاد، گروه زیست‌شناسی، دانشکده‌ی علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زیست‌شناسی، دانشکده‌ی علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

5 استادیار، گروه علوم درمانگاهی- بهداشت و پیشگیری بیماری‌های دامی، دانشکده‌ی دام‌پزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

6 استاد، گروه زیست‌شناسی، دانشکده‌ی علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
چکیده

مقدمه: پوکی استخوان، یکی از علایم پاتولوژیک عمده‌ی آرتریت روماتوئید (RA یا Rheumatoid arthritis) و برخی از سرطان‌ها است. عامل محرک کلونی گرانولوسیت (G-CSF یا Granulocyte-colony stimulating factor) و اینترفرون-α (IFN-α یا Interferon-alpha) به طور گسترده‌ای در بیماران مبتلا به سرطان به عنوان دارو استفاده می‌شود و همچنین، نقش کلیدی این عوامل در RA شناخته شده است. هدف از این مطالعه، بررسی اثر هم‌زمان این عوامل بر پوکی استخوان بود.روش‌ها: برای این منظور از 28 سر موش (Mus musculus) (نر، هشت هفته) که به طور تصادفی در چهار گروه 7 تایی تقسیم شدند، استفاده شد. تیمار به صورت روزانه با تزریق زیر جلدی روزانه با آب مقطر به عنوان شاهد، IFN-α (kg/mg 10) و همچنین G-CSF (kg/mg 200) به همراه یا بدون IFN-α (kg/mg 10) به مدت 28 روز انجام شد. پس از کشتن موش‌ها، رادیوگرافی استاندارد از استخوان ران گرفته شد و بررسی‌ها توسط نرم‌افزار Image J برای اندازه‌گیری تراکم استخوان فمور ران مورد استفاده قرار گرفت. همچنین، چگالی استخوان فمور ران با استفاده از MDCT (Multiple detector computed tomography) اندازه گیری شد.یافته‌ها: در این مطالعه، G-CSF تراکم استخوان را به طور موضعی در ناحیه‌ی سر و تروکانتر بزرگ در استخوان فمور کاهش داد. از طرف دیگر، IFN-α به تنهایی موجب افزایش تراکم استخوان در ناحیه‌ی تروکانتر بزرگ و همچنین افزایش حجم استخوان ترابکولار شد. این عامل همراه با G-CSF به شدت تراکم استخوان را افزایش داد و همچنین موجب افزایش حجم استخوان ترابکولار شد.نتیجه‌گیری: تجویز IFN-α می‌تواند در کاهش پوکی استخوان در اثر G-CSF، در شرایط التهابی و درمانی مؤثر باشد.