بررسی تطبیقی- تاریخی حسن صباح و حسن صباح بارتول در رمان الموت

نویسندگان
doi
10.22059/jor.2014.52048
چکیده

کتاب الموت بارتول، یکی از شاهکارهای ادبیات کشور اسلوونی و اروپا، بیش از هفت دهه است که در معرض تفاسیر گوناگونی قرار گرفته است. از نظر منتقدان صاحب نظر، ساده‌ترین، یا به ادعای این مقاله، ساده‌لوحانه‌ترین تفسیرآن، تاریخی قلمداد کردن آن است. در این مقاله، مهمترین دیدگاه‌ها دربارة این کتاب، با بهره‌گیری از نقدهای دو تاریخ‌نگار ادبی که با شیوة بررسی محتوایی و انتقادی رخدادهای تاریخی است، با شواهد معتبر، واقعیت تاریخی آن به خواننده معرفی می‌شود. این مقاله، در مقابل انگاره‌های منتسب به این کتاب مدعی است که بارتول ضمن داشتن آگاهی‌هایی از تاریخ ایران و خاورمیانه، از یک برهه زمانی خاص، به جریان‌های مصیبت‌بار جامعة خود نظر داشته و با خلق حسن صباح دلخواهش، پیام تندی به ملت خود در برابر ظلم و نفوذ دولت­های اشغالگر و استبدادی داده است. مقالة حاضر ضمن پذیرش داستان «الموت» به عنوان یک اثر ادبی برجسته، عمق دردهای اجتماعی ناشی از رویکرد ملی­گرایانه نویسنده را دلیل جاودانگی این داستان بارتول می­داند.