سنجش و ارزیابی میزان تاب آوری کالبدی اجتماع های شهری در برابر زلزله (مطالعۀ موردی: محله های شهر تهران)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه یزد
2 دانشیار گروه شهرسازی، دانشگاه تربیتمدرس
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22059/jhgr.2015.51228چکیده
امروزه خسارتهای فراوان مخاطرههای طبیعی و انسانی به محیط و کالبد شهرها موجب شده است که مفهوم تابآوری برای کاهش آثار سوانح، به حوزهای مهم در عرصة مدیریت بحران تبدیل شود. این پژوهش کاربردی است و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، با هدف شناسایی شاخصها و عوامل مؤثر بر تابآوری کالبدی محلههای شهری، سنجش و ارزیابی میزان تابآوری کالبدی در محلههای منتخب شهر تهران و ارائة چارچوبی برای سنجش میزان تابآوری کالبدی در شهرها انجام شده است. جامعة آماری این پژوهش، تمام خانوارهای ساکن در محلههای شهر تهران است. حجم نمونه در تحقیق، با استفاده از فرمول کوکران، معادل 369 خانوار برآورد شد. برای انجام پژوهش، ابتدا با استفاده از منابع کتابخانهای، شاخصها و عوامل مؤثر بر تابآوری کالبدی اجتماعهای شهری شناسایی و تعریف عملیاتی شدند و سپس با استفاده از روش میدانی و پرسشنامه، جمعآوری اطلاعات مورد نیاز تحقیق صورت گرفت. در مرحلة بعد، با استفاده از روش مجموع سادۀ وزین (SAW)، ماتریس اولیة تصمیمگیری تهیه شد و سپس براساس روش الکتره، وضعیت محلههای مورد مطالعه از نظر تابآوری کالبدی محاسبه شد. نتایج نشان میدهد محلة قیطریه و قلعهمرغی بهترتیب، از نظر تابآوری کالبدی در بهترین و بدترین وضعیت و محلههای ستارخان و نارمک در رتبههای دوم و سوم از نظر تابآوری کالبدی قرار دارند. همچنین بهدلیل داشتن قابلیت اجرایی، میتوان از چارچوب این پژوهش برای سنجش و ارزیابی میزان تابآوری در سایر محلهها و نواحی شهری استفاده کرد.
