الگوی ساختاری روابط بین دشواری‌های تنظیم هیجانی، مشکلات روان‌شناختی، جسمانی‌سازی و شدت علایم گوارشی در اختلالات گوارشی عملکردی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه گوارش، مرکز تحقیقات جامع عملکردی گوارش، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ایران

3 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی، مرکز تحقیقات روان‌تنی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
چکیده

مقدمه: امروزه، بهترین مدل ارزیابی و درمان اختلالات گوارشی عملکردی (Functional gastrointestinal disorders یا FGID)، مدل زیستی- روانی- اجتماعی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی الگوی ساختاری روابط بین دشواری‌های تنظیم هیجانی، مشکلات روان‌شناختی نظیر اضطراب و افسردگی، جسمانی سازی و شدت علایم گوارشی در بیماران مبتلا به اختلالات گوارشی عملکردی بود.روش‌ها: 240 بیمار مبتلا به اختلالات گوارشی عملکردی به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. این افراد، با پاسخ دادن به چهار پرسش‌نامه‌ی مقیاس دشواری‌های تنظیم هیجان (Difficulties in emotion regulation scale یا DERS)، مقیاس اضطراب و افسردگی بیمارستانی (HADS یا Hospital anxiety and depression scale)، پرسش‌نامه‌ی ادراک جسمی تعدیل شده (MSPQ یا Modified somatic perception questionnaire) و مقیاس شدت علایم گوارشی (GSRS یا Gastrointestinal symptom rating scale) در پژوهش شرکت کردند. برای تحلیل داده‌ها از آزمون مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شد.یافته‌ها: دشواری‌های تنظیم هیجانی بر اضطراب، افسردگی و جسمانی‌سازی اثر مستقیم و بر شدت علایم گوارشی اثر غیرمستقیم معنی‌داری داشت (001/0> P). همچنین، از نقش واسطه‌ای اضطراب و جسمانی‌سازی در رابطه‌ی بین دشواری‌های تنظیم هیجانی و شدت علایم گوارشی در بیماران مبتلا به اختلالات گوارشی عملکردی حمایت شد؛ در حالی که، نقش واسطه‌ای افسردگی در این ارتباط، تأیید نشد.نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش بر نقش دشواری‌های تنظیم هیجان از طریق افزایش اضطراب و جسمانی‌سازی در ایجاد علایم گوارشی این بیماران تأکید دارد.