کاربرد تسلیحات شیمیایی در جنگ ایران و عراق از منظر حقوق بینالملل کیفری
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
2 دانشگاه علوم پزشکی ایران
doi
10.22054/qjpl.2016.6794چکیده
کاربرد سلاحهای شیمیایی بهواسطه آسیبهای گستردهای که در قربانیان ایجاد کرده، در میان جنایات رژیم صدام حسین، جایگاه خاصی دارد. مقتضای عدالت آن است که این گونه جنایات خطیرِ مورد توجه جامعه بینالمللی، بدون مجازات نمانند. بر مبنای معاهدات و عرف بینالمللی، تردیدی در خصوص ممنوعیت کاربرد تسلیحات شیمیایی در دهه 1980 وجود ندارد. نفس همین ممنوعیت (بدون نیاز به جرمانگاری صریح) میتواند مبنایی برای مسئولیت کیفری مرتکبین این اعمال باشد. ضمن یادآوری رویه دادگاه نورنبرگ، مقاله حاضر، نشان داده که اگر دادگاه بینالمللی صالحی برای رسیدگی به این جنایات وجود داشته باشد، مشکلی از حیث قانونیبودن جرم وجود نخواهد داشت؛ اما چون در حال حاضر، هیچ دادگاه بینالمللیِ حائز صلاحیت و مرتبط با جنگ ایران و عراق وجود ندارد، موضوع اجرای حقوق بینالملل، میتواند مورد توجه دادگاههای داخلی قرار گیرد. مقاله حاضر، با این اعتقاد که دادگاههای ایران، علیالقاعده دارای صلاحیت رسیدگی به این جنایات هستند، پیشنهاد کرده که برای ایفای نقش مؤثر دادگاهها در حمایت از حقوق بینالملل و کاهش آلام قربانیان، اصلاحاتی در برخی قوانین جزایی صورت پذیرد.
