بررسی ارتباط بین خونریزی مغزی و بیان ژن ماتریکس متالوپروتئیناز 9 و 2 (MMP-2,9) در بیماران مبتلا به نقص شدید عامل انعقادی XIII

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه هماتولوژی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

2 استادیار، گروه هماتولوژی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

3 استاد، گروه هماتولوژی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

4 کارشناس ارشد، گروه هماتولوژی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

5 استادیار، گروه خون و انکولوژی کودکان، بیمارستان علی ابن ابی طالب (ع)، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

6 کارشناس ارشد، گروه هماتولوژی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشجوی دکتری، گروه هماتولوژی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

7 کارشناس ارشد، گروه هماتولوژی، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

مقدمه: آنزیم‌های خانواده‌ی ماتریکس متالوپروتئیناز (MMPs یا Matrix metalloproteinases) نقشی اساسی در تجزیه‌ی غشای پایه، ماتریکس خارج سلولی و بازسازی بافتی ایفا می‌نمایند و در روند بروز خونریزی مغزی دخیل هستند. از طرفی، نقص عامل انعقادی XIII یک بیماری بسیار نادر خونریزی دهنده است که شیوع آن یک در 2-1 میلیون نفر تخمین زده می‌شود. خونریزی مغزی علت اصلی مرگ در این بیماران است. این مطالعه به بررسی ارتباط بین بیان ژن ماتریکس متالوپروتئیناز 9 و 2 با خونریزی مغزی در این بیماران پرداخت.روش‌ها: در این مطالعه‌ی مورد- شاهدی با بررسی یافته‌های بالینی و کلی بیماران مورد مطالعه، روش Q-Real-time RT-PCR (Quantitative real-time reverse transcription polymerase chain reaction) برای بررسی کمی مقادیر mRNA ماتریکس متالوپروتئیناز 9 و 2 در 42 بیمار دچار نقص ارثی عامل انعقادی XIII (شامل دو گروه با و بدون سابقه‌ی خونریزی مغزی (به ترتیب گروه‌های مورد و شاهد) به کار گرفته شد. روش مقایسه‌ای (ΔΔcCt-2) برای بررسی سطح بیان ژن‌های هدف استفاده شد. سطوح بیان ژن آنزیم گلیسیرالدئید 3 فسفات (GAPDH یا phosphate dehydrogenase-3 Glyceraldehyde) برای استانداردسازی بیان ژن‌های ماتریکس متالوپروتئیناز مورد سنجش قرار گرفت.یافته‌ها: خونریزی از بند ناف شایع‌ترین علامت بالینی بین همه‌ی بیماران بود. مقادیر بالای بیان ژن 9-MMP در 13 بیمار گروه مورد (2872 درصد) و 3 بیمار گروه شاهد (5/12 درصد) مشاهده شد که نشان دهنده‌ی اختلاف معنی‌دار بود (3/95-8/2 :CI) (001/0 = P).نتیجه‌گیری: بیماران دارای نقص عامل انعقادی XIII طیف وسیعی از علایم بالینی را نشان می‌دهند که دارای اهمیت فراوانی در غربالگری و تشخیص این دسته از بیماران است. بر اساس نتایج این مطالعه، به نظر می‌رسد که افزایش بیان ژن 9-MMP به علت پلی‌مورفیسم یا التهاب مرتبط با بیماری‌زایی خونریزی مغزی در این دسته از بیماران است. شاید بتوان با استفاده از مهار کننده‌های 9-MMP این اثر را کاهش داد و به کاهش نرخ بستری شدن و مرگ این بیماران کمک نمود.