بررسی تأثیر هورمون و کانامایسین روی کالوسهای گیاه دارویی شقایق (Papaver somniferum)
نویسندگان
1 دانش آموختهی کارشناسیارشد بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، لرستان
2 دانشیاران گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه
3 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، لرستان
4 دانشیاران گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه
doi
چکیده
گیاه شقایق(Papaver somniferum L.) یکی از قدیمیترین گیاهان دارویی است که بواسطه بیوسنتز و ذخیره آلکالوئیدهای بنزیل ایزوکوئینولی دارای اهمیت خاص میباشد. بهمنظور بهرهبرداریهای زیستفناروانه از این گیاه بایستی بهینهسازیهای لازم مثل کشت بافت و تراریختی ژنتیکی صورت گیرد. از میان عوامل مؤثر در تراریختی عامل گزینشگر و برهمکنش آن با سایر عوامل از اهمیت خاصی برخوردار است. بهمنظور بررسی تحمل کالوسهای این گیاه نسبت به گزینشگر کانامایسین، در مرحله کالوسزایی سه آزمایش مجزا روی سه نوع ریز نمونه هیپوکوتیل، کوتیلدون و ریشه طراحی شد. آزمایشهای مربوط به کالوسزایی بهصورت فاکتوریل با عاملهای محیطکشت پایه در دو سطحB5 و MS و تنظیمکنندههای رشد در دو سطح 1 میلیگرم در لیتر 2,4- D و 5/. میلیگرم در لیتر 2,4- D + 5/. میلیگرم در لیتر BA در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با هشت تکرار انجام شد. نتایج مقایسه میانگین، بالاترین درصد کالوسزایی را در محیطکشت B5 نشان داد. در مرحله جنینزایی نیز دو آزمایش فاکتوریل (با سه عامل محیط پایه، هورمون و کانامایسین) با هشت تکرار در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی اجرا شد. نتایج بیشترین جنینزایی و باززایی جنینها را از کالوسهای بهدست آمده از ریزنمونه هیپوکوتیل در محیط کشت B5 حاوی 1 میلیگرم در لیتر 2,4- D و در سطح 25 میلیگرم در لیتر کانامایسن را نشان داد.