مطالعة زمینه‌ها و پیامدهای کلاس‌های چندپایه از نظر معلمان کلاچای استان گیلان.

نویسندگان
doi
10.48310/reek.2026.5107
چکیده

زمینه و هدف: مشکلات و چالش‌های کلاس‌های چندپایه، که متشکل از حضور دانش‌آموزان پایه‌های مختلف تحصیلی در سنین و جنسیت‌های مختلف در یک کلاس درس است، در برابر کلاس‌های عادی یا کلاس‌های تک‌پایه متفاوت است. روش: پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش‌های معلمان کلاس‌های چندپایۀ استان گیلان (بخش کلاچای) با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام ‌شده است. جهت انجام تحلیل داده‌ها نیز از تحلیل تم استفاده شد. به این منظور 12 معلم به‌عنوان مشارکت‌کنندگان تحقیق با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. مصاحبه‌ها تا مرحلۀ اشباع نظری ادامه پیدا کرده است. تجزیه ‌و تحلیل داده از طریق نظام کدگذاری باز، محوری و گزینشی صورت گرفته و در نهایت مقولۀ هسته استخراج گردید. یافته‌ها: یافته‌های حاصله از پژوهش در سه محور شامل شرایط علی، استراتژی‌های و پیامدها سازمان‌دهی شد. شرایط علی دربردارندۀ زیر‌مقولاتی مانند کم‌-معلمی، کم-دانش‌آموزی و تمایلات تقویت‌کننده و استراتژی‌ها شامل زیر‌مقولاتی همچون تطابق‌یافتگی، خویش-دانش‌افزایی، از خودگذشتگی و یاری‌جویی (از همکاران، معلم‌یاران و اولیا)‌ می‌شود. با توجه به شرایط علّی و استراتژی‌های اتخاذشده، مجموعه‌ای پیامدهای مثبت نظیر تقویت روحیة همکاری و تعاون، رشد زودرس پایه‌های پایین‌تر و تکرار دروس برای پایة بالاتر و نیز پیامدهای منفی مانند عدم تقسیم عادلانه در تخصیص زمان بین‌پایه‌ای، تدریس محدودتر برخی از دروس، عدم نظارت کافی و گسست‌های روانی را به همراه خواهد داشت. با توجه به مدل پارادایمی مستخرج از یافته‌های تحقیق، مقولۀ مرکزی تحت عنوان ضرورت تشکیل کلاس‌های چندپایه با معلمان چندپایه شکل گرفت. نتیجه‌گیری: بنابراین می‌توان گفت تجربۀ کلاس‌های چندپایه، در کنار پیامدهای منفی، به تقویت روحیۀ همبستگی و همیاری در مدرسه منجر می‌شود.