مدل عوامل زمینه‌ساز برنامه‌ریزی درسی تاب‌آور با نقش میانجی سواد عاطفی در مهارت‌های حرفه‌ای معلمان ابتدایی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی زنجان

doi
10.48310/reek.2026.5096
چکیده

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف آزمون مدل عوامل زمینه‌ساز برنامه‌ریزی درسی تاب‌آور با نقش میانجی سواد عاطفی در مهارت‌های حرفه‌ای معلمان ابتدایی شهر کرمان انجام شد. روش: پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی با رویکرد کمّی و با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری (SEM) اجرا شد. جامعۀ آماری شامل همۀ معلمان ابتدایی شهر کرمان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که نمونه‌ای به حجم ۳۸۴ نفر به روش تصادفی طبقه‌ای متناسب انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه‌های محقق‌ساختۀ عوامل زمینه‌ساز برنامه‌ریزی درسی تاب‌آور و مهارت‌های حرفه‌ای و پرسش‌نامۀ سواد عاطفی (برگرفته از مدل هوش هیجانی بار-آن) گردآوری شد. روایی ابزارها با روایی محتوایی و صوری و پایایی با آلفای کرونباخ (بالای ۸۷/۰) تأیید شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و AMOS انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد عوامل فردی، سازمانی و برنامه‌ای تأثیر معناداری بر برنامه‌ریزی درسی تاب‌آور دارند و برنامه‌ریزی درسی تاب‌آور به‌طور مستقیم مهارت‌های حرفه‌ای معلمان را ارتقا می‌بخشد. همچنین سواد عاطفی نقش میانجی معناداری در رابطۀ بین عوامل زمینه‌ساز و مهارت‌های حرفه‌ای ایفا کرد (اثر غیرمستقیم 32/0، حد پایین فاصلۀ اطمینان 21/0 و حد بالا 44/0). شاخص‌های برازش مدل (058/0RMSEA=، 93/۰= (CFI از مطلوبیت مدل نهایی حمایت کردند. نتیجه‌گیری: مدل تدوین‌شده نشان می‌دهد که ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای معلمان ابتدایی مستلزم توجه هم‌زمان به ابعاد ساختاری و عاطفی است. این یافته‌ها می‌تواند مبنایی علمی برای بازنگری در برنامه‌های تربیت‌معلم با رویکرد تاب‌آوری‌محور فراهم آورد.